รู้จัก รากฟันเทียม (Dental Implant)

รากฟันเทียม คืออะไร

รากฟันเทียม (Dental Implant) คือ รากฟันจำลอง ที่ทำจากไทเทเนียม (Titanium) หรือวัสดุอื่นที่ฝังลงไปในกระดูกขากรรไกรเพื่อทดแทนรากฟันธรรมชาติที่สูญหาย

  • รากฟันธรรมชาติ เปรียบเสมือน รากของต้นไม้ที่อยู่ใต้ดิน ยึดต้นไม้ให้มั่นคง
  • รากฟันเทียม เปรียบเสมือน เสาเข็มไทเทเนียมที่ฝังลงในกระดูก ทำหน้าที่เหมือนรากฟันจริง

หลังจากฝังรากฟันเทียมแล้ว ทันตแพทย์จะติดตั้ง ฟันปลอม(Denture) หรือครอบฟัน(Crown) บนรากฟันเทียมนั้น ทำให้คุณได้ “ฟันใหม่” ที่ทั้งแข็งแรง สวยงาม และใช้งานได้เหมือนฟันจริง

ทำไมต้องรากฟันเทียม

ทำไมทำฟันปลอมแล้วแต่ยังต้องมีรากฟันเทียม

  1. ยึดฟันให้มั่นคง โดยรากฟันธรรมชาติฝังลึกในกระดูกขากรรไกร ทำให้ฟันสามารถรับแรงกัด แรงเคี้ยวได้โดยไม่โยกคลอน
  2. กระจายแรงกัดสู่กระดูก เมื่อกัด เคี้ยว รากฟันจะส่งแรงดันไปยังกระดูกขากรรไกร ทำให้กระดูกได้รับการกระตุ้น ไม่ฝ่อลีบ
  3. รักษาระดับกระดูก รากฟันช่วยป้องกันกระดูกขากรรไกรสูญเสีย (Bone Resorption) ซึ่งเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นเมื่อฟันหาย
  4. รักษารูปหน้า กระดูกขากรรไกรที่แข็งแรงและตัวฟัน ช่วยเสริมและรักษารูปหน้าไม่ให้ยุบ แก้มไม่ตก ริมฝีปากไม่บุ๋ม

หากไม่มีรากฟัน จะเกิดอะไรขึ้น?

  • ฟันหายไป รากฟันธรรมชาติก็หายไปด้วย และจะส่งผลให้
  • กระดูกขากรรไกรฝ่อลีบ ลดลง 25% ในปีแรกและลดลงอย่างต่อเนื่อง
  • รูปหน้าเปลี่ยน แก้มยุบ ริมฝีปากบุ๋ม ดูแก่กว่าวัย
  • ฟันข้างๆ เคลื่อนตำแหน่ง ทำให้เอียงเข้าหาช่องว่าง ฟันตรงข้ามอาจยื่นลงมา
  • การสบฟันผิดปกติ กัดอาหารไม่ได้เต็มที่ มีปัญหาระบบย่อยอาหาร
  • ความมั่นใจลดลง ไม่กล้ายิ้ม ไม่กล้าพูด รู้สึกขาดความมั่นใจ

รากฟันเทียมต่างจากฟันปลอมอย่างไร

รูปแบบมีรากฟันเทียมหรือไม่ข้อดีข้อจำกัด
รากฟันเทียม + ฟันปลอมมีแข็งแรง
ไม่กระทบฟันข้างเคียงช่วยรักษากระดูกให้สมบูรณ์
ราคาค่อนข้างสูงและใช้เวลารักษานาน
ฟัมปลอมแบบสะพาน (Bridge)ไม่มีใช้เวลาน้อยกว่าราคาประหยัดกว่าต้องเจียฟันข้างเคียงร่วมด้วย ซึ่งอาจทำให้กระดูกฟันเล็กลง
ฟันปลอมถอดได้ (Denture)ไม่มีราคาถูกที่สุดสามารถถอดได้ไม่มั่นคงกระดูกฝ่อเร็วใส่ไม่สบาย

ใครจำเป็นต้องทำรากฟันเทียม

ทำไมต้องรากฟันเทียม

1. คนที่ฟันหาย 1-2 ซี่ และไม่อยากเจียฟันข้าง

เช่น ฟันหาย 1 ซี่ แต่ถ้าทำ Bridge ต้องเจียฟันข้างๆ ที่ยังดีอยู่จำนวน 2 ซี่ ทำให้เสียฟันดีอีก 2 ซี่

วิธีแก้ด้วยรากฟันเทียม

ฝังรากฟันเทียมตรงตำแหน่งที่ฟันหาย ติดฟันปลอมเฉพาะจุด ไม่ต้องแตะฟันข้างช่องว่างเลย

ผลลัพธ์

  • ฟันข้างเคียงยังคงสมบูรณ์
  • ฟันใหม่แข็งแรงเหมือนฟันจริง
  • รักษากระดูกไม่ให้ฝ่อ

2. คนที่ฟันหายหลายซี่ และไม่อยากใส่ฟันปลอมถอดได้

เช่น ฟันหาย 3-4 ซี่ติดกัน ถ้าใส่ฟันปลอมถอดได้ อาจรู้สึกไม่มั่นคง หลุดง่ายทำให้ไม่สบายปาก

วิธีแก้ด้วยรากฟันเทียม
ฝังรากฟันเทียม 2-3 ต้น แล้วติด ฟันปลอมแบบสะพาน (Implant-Supported Bridge) บนรากฟันเทียม

ผลลัพธ์

  • ฟันมั่นคง ไม่หลุด
  • เคี้ยวอาหารได้เต็มที่
  • ไม่ต้องถอดฟันก่อนนอน

3. คนที่ไม่มีฟันเลย (ฟันหายทั้งปาก)


เช่น ใส่ฟันปลอมทั้งปากแบบถอดได้ ส่งผลให้ฟันปลอมหลุดตอนกินอาหาร พูดไม่มั่นใจ

วิธีแก้ด้วยรากฟันเทียม

  • All-on-4 หรือ All-on-6 ฝังรากฟันเทียม 4-6 ต้น แล้วยึดฟันปลอมทั้งชุด (12-14 ซี่) บนรากฟันเทียม
  • Implant Supported Denture ฝังรากฟันเทียม 2-4 ต้น เป็นตัวยึดฟันปลอมแบบถอดได้ ให้มั่นคงขึ้น

ผลลัพธ์

  • ฟันมั่นคงไม่หลุด
  • ความมั่นใจกลับมา
  • กินอาหารได้อร่อยมากขึ้น

4. คนหนุ่มสาวที่ฟันหายจากอุบัติเหตุ


เช่น อุบัติเหตุทำให้ฟันหน้าหัก หรือฟันถอน แต่ยังอายุน้อยจึงไม่อยากใส่ฟันปลอมถอดได

วิธีแก้ด้วยรากฟันเทียม

ฝังรากฟันเทียมทันที ติดฟันปลอมที่สวยเหมือนฟันจริง

ผลลัพธ์

  • ยิ้มสวย มีความมั่นใจ
  • ไม่มีใครรู้ว่าเป็นฟันปลอม
  • ใช้งานได้ยาวนาน 20+ ปี

5. คนที่เคยทำ Bridge แล้วฟันข้างเสีย

เช่น เคยทำ Bridge แต่ปัจจุบันฟันข้างที่เป็นเสาพังเพราะผุ หรือรากอักเสบ

วิธีแก้ด้วยรากฟันเทียม

ถอด Bridge เก่า ถอนฟันที่พังออก แล้วฝังรากฟันเทียมแทน

ผลลัพธ์

  • ไม่ต้องพึ่งฟันข้างอีกต่อไป
  • ฟันใหม่แข็งแรงกว่าเดิม
  • จัดการเฉพาะฟันซี่ที่มีปัญหา

6. ผู้สูงอายุที่ต้องการคุณภาพชีวิตที่ดี

รากฟันเทียม


ไม่ต้องกังวลเรื่องการเคี้ยวอาหารและความสวยงาม เช่น เคยใส่ฟันปลอมถอดได้ ทำให้กินอาหารไม่อร่อย พูดไม่ชัด รู้สึกไม่มั่นใจ ฟันปลอมหลวม

วิธีแก้ด้วยรากฟันเทียม
ฝังรากฟันเทียมเพื่อยึดฟันปลอม ให้มั่นคง สบาย

ผลลัพธ์

  • กินอาหารอร่อยขึ้น
  • พูดคุยได้ชัดเจน
  • มั่นใจมากขึ้น
  • ฟันปลอมติดแน่นขึ้น ไม่ต้องกลัวการหลุด

7. คนที่ใส่ฟันปลอมแล้วกระดูกฝ่อ หน้ายุบ

เช่น ใส่ฟันปลอมมานาน ทำให้กระดูกขากรรไกรฝ่อลีบ หน้ายุบ แก้มตก ดูแก่กว่าวัย

วิธีแก้ด้วยรากฟันเทียม

ฝังรากฟันเทียม ทำให้กระตุ้นกระดูก ช่วยชะลอการฝ่อของกระดูก และเสริมรูปหน้าด้วยฟันบนรากเทียม ซัพพอร์ทใบหน้าและแก้ม

ผลลัพธ์

  • ชะลอการฝ่อของกระดูก
  • รูปหน้าดูดีขึ้น
  • ดูอ่อนเยาว์ขึ้น
  • เพิ่มความมั่นใจ

โครงสร้างของรากฟันเทียมประกอบด้วย 3 ส่วน

โครงสร้างรากฟันเทียม
  1. ตัวรากฟันเทียม (Implant Fixture) ทำจากไทเทเนียม (Titanium) หรือเซอร์โคเนีย (Zirconia) รูปร่างคล้ายสกรู มีเกลียว ฝังลงในกระดูกขากรรไกร ขนาดกว้าง 3-6 มม. ยาว 8-16 มม.
  2. เสากลาง (Abutment) เป็นส่วนต่อจากรากเทียม ติดตั้งบน Implant Fixture ทำหน้าที่เป็นตัวเชื่อมระหว่างรากกับฟันปลอม ทำจากไทเทเนียม หรือเซอร์โคเนีย (สีฟัน)
  3. ฟันปลอม (Crown) ส่วนฟันที่มองเห็นและใช้งาน ทำจากเซรามิก (Ceramic) หรือเซอร์โคเนีย (Zirconia) สีและรูปร่างเหมือนฟันจริง

ทำรากฟันเทียม ใช้เวลานานแค่ไหน

ขั้นตอนที่ 1 ทันตแพทย์ทำการตรวจสอบและวางแผนการรักษา (1 ครั้ง)

สิ่งที่ทำ

  • ตรวจสุขภาพช่องปาก ฟัน เหงือก
  • เอกซเรย์ 3 มิติ (CBCT) เพื่อดูกระดูกขากรรไกร
  • วัดความหนา ความสูง ความหนาแน่นของกระดูก
  • วางแผนว่าจะฝังตำแหน่งไหน ลึกเท่าไหร่

ระยะเวลา 30 – 60 นาที

ขั้นตอนที่ 2 ฝังรากฟันเทียม (1 ครั้ง)

สิ่งที่ทำ

  • ยาชาเฉพาะจุด (Local Anesthesia) 
  • เปิดเหงือก เจาะกระดูก
  • ฝังรากฟันเทียมลงในกระดูก
  • ปิดเหงือก เย็บแผล (ถ้าจำเป็น)

ระยะเวลา 30-60 นาทีต่อ 1 ซี่

หลังทำการฝังรากฟันเทียม

  • ปวด ตึงเล็กน้อย 2-3 วัน (กินยาแก้ปวด)
  • เลี่ยงเคี้ยวบริเวณผ่าตัด 7-14 วัน
  • กลับมาตัดไหม 10-14 วัน

ขั้นตอนที่ 3 รอรากฟันเทียมยึดติดกับกระดูก (Osseointegration)

สิ่งที่เกิดขึ้น

  • กระดูกจะเจริญเติบโตหุ้มรากฟันเทียม
  • รากฟันเทียมจะยึดแน่นกับกระดูกเหมือนรากฟันจริง

ระยะเวลา

  • กระดูกขากรรไกรบน: 3-4 เดือน
  • กระดูกขากรรไกรล่าง: 2-3 เดือน

ในระหว่างนี้ สามารถใส่ฟันปลอมชั่วคราวได้ (ถ้าต้องการ) และกลับมาตรวจติดตาม

ขั้นตอนที่ 4 ติดตั้ง Abutment และฟันปลอม (2 ครั้ง)

ครั้งที่ 1: สแกนรากเทียม

  • สแกนตัวรากเทียมด้วยเครื่องแสกน (Digital scan)
  • ทดแทนการพิมพ์ปากแบบดั้งเดิม
  • เหมาะสำหรับคนที่ไม่ชอบการพิมพ์ปากด้วยวัสดุพิมพ์แบบเก่า
  • ไม่เจ็บเลย

ครั้งที่ 2: ทดลองฟันปลอม

  • ทดลองสี รูปร่าง ขนาด
  • ปรับแก้ให้เหมาะสม และติดตัวฟันเข้ากับรากเทียม
  • X-ray เพื่อตรวจสอบความแนบสนิทของฟันปลอมกับรากเทียม

ระยะเวลา: 2-4 สัปดาห์

ประเภทของรากฟันเทียม เลือกแบบไหนดี

รากฟันเทียม
  1. รากฟันเทียมไทเทเนียม (Titanium Implant) มาตรฐานสากล ใช้มากว่า 50 ปี ยึดติดกับกระดูกได้ดีที่สุด แข็งแรง ทนทาน  ราคาประหยัด
  1. รากฟันเทียมเซอร์โคเนีย (Zirconia Implant) มีสีขาวเหมือนฟัน (Metal-Free) เหมาะกับคนแพ้โลหะ ไม่มีรสโลหะในปาก เหมาะกับฟันหน้า เพื่อความสวยงาม
  1. รากฟันเทียมขนาดเล็ก (Mini Implant) เส้นผ่านศูนย์กลางเล็ก (2-3 มม.) เหมาะกับกระดูกบาง ฟื้นตัวเร็ว
  1. รากฟันเทียมแบบ All-on-4 / All-on-6 เหมาะกับ คนที่ไม่มีฟันเลย หรือฟันเหลือน้อย โดยทันตแพทย์จะฝังรากฟันเทียม 4-6 ต้น ในการยึดฟันปลอมทั้งชุด (12-14 ซี่) บนรากฟันเทียม
    • ได้ฟันครบในวันเดียว (Immediate Loading)
    • ไม่ต้องปลูกกระดูก (ส่วนใหญ่)
    • ประหยัดกว่าฝังทุกซี่
    • เป็นฟันติดแน่น ไม่ต้องถอดฟันเข้าๆออกๆ

รากฟันเทียมหากฝังผิดตำแหน่ง ส่งผลกระทบให้เกิดปัญหา

  • รากฟันเทียมไม่ยึดติดกับกระดูก
  • ฟันปลอมไม่สวย ไม่เป็นธรรมชาติ
  • ติดเชื้อ อักเสบ ต้องผ่าตัดถอนออก
  • เสียเงิน เสียเวลา เสียสุขภาพ
รากฟันเทียม ต่างกันยังไง

ปลูกกระดูก (Bone Graft) ทำไมบางคนต้องทำก่อนฝังรากฟันเทียม

ในบางเคสที่ทันตแพทย์พิจารณาแล้วว่ากระดูกขากรรไกรบาง หรือสูงไม่พอที่จะฝังรากฟันเทียมจากสาเหตุ

  • ฟันหายมานาน กระดูกฝ่อไปแล้ว
  • มีโรคเหงือก กระดูกถูกทำลาย
  • เคยถอนฟันมาแล้วโดยไม่รักษาทันที
  • ประสบอุบัติเหตุ

คำถามที่พบบ่อย

ทำรากฟันเทียมเจ็บไหม

ทันตแพทย์จะฉีดยาชาเฉพาะจุด หลังทำอาจปวด บวมเล็กน้อย 2-3 วัน แต่กินยาแก้ปวดได้

รากฟันเทียมใช้ได้นานแค่ไหน

หากดูแลดี สามารถใช้ได้ 20-30 ปี หรือตลอดชีวิต ส่วนฟันปลอมอาจต้องเปลี่ยนทุก 10-15 ปี

รากฟันเทียมแพงกว่าฟันปลอมแบบอื่นมากไหม

ราคาสูงกว่าแต่คุ้มกว่า เนื่องจาก

  • ใช้ได้นาน ไม่ต้องเปลี่ยนบ่อย
  • รักษากระดูก ไม่ต้องจ่ายค่ารักษาภาวะแทรกซ้อนภายหลัง
  • ไม่กระทบฟันข้างเคียง

หากไม่มีกระดูก จะทำรากฟันเทียมได้ไหม

ควรปลูกกระดูกก่อน ใช้เวลาเพิ่ม 3-6 เดือน (ขึ้นอยู่กับการประเมินโดยทันตแพทย์)

ผู้สูงอายุทำรากฟันเทียมได้ไหม

รากฟันเทียม ทำได้ทุกเพศ ทุกวัย

ทำรากฟันเทียมแล้วผ่านเครื่องสแกนสนามบินได้ไหม

รากฟันเทียมไม่ทำให้เครื่องสแกนดัง

ทพ.ญ. ลีรวรรณ (หมอลี)

ทันตแพทย์ Alpine Dental Clinic คุณหมอด้านรากฟันเทียม ใส่ฟัน วีเนียร์ ทันตแพทยศาสตร์บัณฑิต จากมหาวิทยาลัยมหิดล (เกียรตินิยมอันดับ 1 เหรียญทอง) ดูประวัติแพทย์

หมอลี

ทพ.ญ. ลีรวรรณ (หมอลี)

ทันตแพทย์ Alpine Dental Clinic คุณหมอด้านรากฟันเทียม ใส่ฟัน วีเนียร์ ทันตแพทยศาสตร์บัณฑิต จากมหาวิทยาลัยมหิดล (เกียรตินิยมอันดับ 1 เหรียญทอง) ดูประวัติแพทย์