คราบสีดำ (black stains) ที่ติดอยู่ในร่องฟัน คืออะไร
คราบสีดำที่ติดในร่องฟัน ไม่ว่าจะเป็นเพียงจุดเล็กๆ ที่มองเห็นได้ หรือเกิดเป็นจุดสีดำตามร่องแยกฟันเล็กๆ โดยเฉพาะบริเวณฟันกราม แม้ว่าจะพยายามทำความสะอาด แปรงฟัน ค่อยๆ ขูดด้วยไม้จิ้มฟัน แต่ก็ดูเหมือนว่า คราบดำนั้นไม่ยอมหลุดออกไป
คราบสีดำที่เห็นบนฟัน คือ หลุมร่องฟัน (pit and fissure)
คราบสีดำที่ติดร่องฟัน คืออะไร
- เศษอาหาร หรือสีจากอาหาร เครื่องดื่ม เช่น ชา กาแฟ ไวน์ อาหารหมักดอง ซึมเข้าสู่ร่องฟันและเกิดการสะสมตามร่องฟันได้ง่าย โดยเฉพาะบริเวณที่แปรงสีฟันเข้าไม่ถึง
- คราบพลัค หินปูน ที่ละเลยไม่ได้เข้ารับการขูดหินปูนทุก 6-12 เดือน ทำให้หินปูนเกินการสะสม ทับทมขึ้นจนแทรกตัวในร่องฟันและมีสีเข้มกว่าปกติ จากคราบอาหารที่มีสีต่างๆ ร่วมกับแบคทีเรียที่สะสม เกาะตามเนื้อฟันและร่องฟัน
- ฟันผุ คราบดำที่ติดร่องฟันเกิดจากแบคทีเรียจากการย่อยน้ำตาลในอาหารแล้วปล่อยกรดออกมากัดกร่อนเคลือบฟัน (enamel) ซึ่งร่องฟัน มีความบางกว่าบริเวณอื่น ทำให้เมื่อแบคทีเรียกัดกร่อนจึงเห็นเป็นรอยผุสีดำ
- แบคทีเรียชนิดเม็ดสีดำสะสมในช่องปาก ทำให้เกิดเป็นคราบเส้นดำบริเวณแนวเหงือก ร่องฟัน พบได้ในบางเคส ทำความสะอาดได้โดยทันตแแพทย์
หากมีคราบสีดำ ร่วมกับรู้สึกเสียวฟันเมื่อกินอาหาร ของหวาน ของเย็น ของเปรี้ยว เป็นไปได้ว่า “ฟันผุ” หากปล่อยไว้ จะทำให้ฟันผุลุกลามเป็นรอยบุ๋ม รอยขรุขระบริเวณเนื้อฟัน
คราบสกปรก หรือ ฟันผุ อาจแยกไม่ได้ด้วยการสังเกตจากคราบดำที่เห็นในร่องฟัน ดังนั้น การเข้าพบทันตแพทย์เพื่อตรวจสุขภาพฟันประจำปี จะช่วยดูแลช่องปากให้สะอาด ลดความเสี่ยงต่อโรคเหงือก โรคปริทันต์ ฟันผุได้ดีกว่า
ทันตแพทย์ตรวจฟันด้วยการ X-Ray จะมองเห็นฟันผุในร่องฟัน และจุดต่างๆ ที่มองไม่เห็นด้วยตามเปล่า
ป้องกันคราบดำในร่องฟัน
- แปรงฟันอย่างถูกวิธี และเลือกใช้แปรงสีฟันที่เหมาะสมกับฟัน
- ใช้ไหมขัดฟันสม่ำเสมอ ทุกวัน
- บ้วนปาก หรือ ดื่มน้ำเปล่าทุกครั้งหลังดื่มชา กาแฟ น้ำอัดลม
- ขูดหินปูนสม่ำเสมอ ทุก 6-12 เดือน
- ในเด็ก หรือ ฟันกรามที่เพิ่งขึ้นใหม่ เข้ารับการเคลือบร่องฟัน เพื่อปิดร่องลึก ไม่ให้เศษอาหารหรือแบคทีเรียสะสม ลดการเกิดฟันผุ

ทพ.ญ. ลีรวรรณ (หมอลี)
ทันตแพทย์ Alpine Dental Clinic คุณหมอด้านรากฟันเทียม ใส่ฟัน วีเนียร์ ทันตแพทยศาสตร์บัณฑิต จากมหาวิทยาลัยมหิดล (เกียรตินิยมอันดับ 1 เหรียญทอง) ดูประวัติแพทย์

ทพ.ญ. ลีรวรรณ (หมอลี)
ทันตแพทย์ Alpine Dental Clinic คุณหมอด้านรากฟันเทียม ใส่ฟัน วีเนียร์ ทันตแพทยศาสตร์บัณฑิต จากมหาวิทยาลัยมหิดล (เกียรตินิยมอันดับ 1 เหรียญทอง) ดูประวัติแพทย์





