ฟันผุ (Dental Caries) เกิดจากกรดจากแบคทีเรียนในช่องปาก ทำลายโครงสร้างของฟัน จากพฤติกรรมการรับประทานอาหาร ทำให้สะสมของคราบจุลินทรีย์ แบคทีเรียเปลี่ยนน้ำตาลให้เป็นกรดเข้าไปทำลายเคลือบฟัน รวมถึง pH ในปากลดลง ทำให้เกิดการกัดกร่อนจนะเกิดเป็นรูผุ เคลือบฟันเป็นรู แบคทีเรียเจาะเข้าไปในฟัน จนอาจทะลุถึงเส้นประสาทฟัน

สาเหตุของฟันผุ
- กินน้ำตาลมากเกินไป เช่น ลูกอม ช็อกโกแลต น้ำอัดลม ขนม
- ไม่แปรงฟันหรือแปรงไม่ถูกวิธี ทำให้แบคทีเรียสะสม
- ไม่ใช้ไหมขัดฟัน เศษอาหารติดซอกฟัน
- ปากแห้ง น้ำลายไม่เพียงพอ ไม่มีการล้างแบคทีเรียตามธรรมชาติ
- กินอาหารหวานหรือมีกรดบ่อย เช่น โซดา น้ำผลไม้ ของหมัก
- ไม่ตรวจสุขภาพฟัน ไม่ได้ขูดหินปูน
ฟันผุ ฟันเจ็บ หรือฟันแตก ควรพบทันตแพทย์ อย่ารอจนรุนแรง อาจทำให้ลุกลาม

อุดฟัน (tooth filling) รักษาฟันผุ ฟันแตก ฟันบิ่น จากการเสียหายในฟันแท้หรือ วัสดุอุดเก่าชำรุด เสียหาย ทำให้เคี้ยวอาหารไม่เป็นไปอย่างที่เคย
ฟันเป็นรู
ฟันบิ่น / แตก
คอฟันสึก
มีช่องระหว่างฟันหน้า
การผุกร่อนจากแบคทีเรียทำร้ายฟันให้เกิดความเสียหายจึงจำเป็นต้องรีบรักษาและแก้ไขให้ฟันสามารถกลับมาบดเคี้ยวอาหารได้ด้วยวัสดุอุดฟัน ทดแทนเนื้อฟันที่เสียไป เติมเนื้อฟันให้สวยงาม
ปิดช่องว่างไม่ให้แบคทีเรียหรือเศษอาหารสะสมในโพรงฟันจนเกิดการติดเชื้อ อักเสบ ส่งผลให้เกิดปัญหา เหงืออักเสบ ฟันผุลุกลาม รากฟันเสื่อม
วัสดุอุดฟันมีกี่แบบ
- อุดฟันสีโลหะ ด้วยอมัลกัม (Amalgam) วัสดุที่ผสมผสานระหว่างปรอท เงิน ดีบุกและโลหะอื่น มีสีโลหะ ได้รับความนิยมในการใช้อุดฟันกราม ฟันกรามน้อย เนื่องจากให้ความแข็งแรงและรองรับการบดเคี้ยวได้ดี นาน 10-15 ปี
- อุดฟันสีเหมือนฟัน ด้วยเรซินคอมโพสิต (Composite Resin) สีเหมือนฟันธรรมชาติ และมีความแข็งแรง จึงได้รับความนิยมในการใช้อุดฟันในปัจจุบันทั้งฟันหน้า ฟันกราม และฟันซี่อื่นๆ
- อุดฟันด้วย กลาสไอโอโนเมอร์ (Glass ionomer Cement) วัสดุอุดฟันสำหรับเด็กเล็ก
ขั้นตอนการอุดฟัน
- ทันตแพทย์จะทำการตรวจเช็คสุขภาพฟัน ประเมินปัญหาฟันผุและระดับความลึกในความเสียหายของฟัน วิเคราะห์ว่าสามารถอุดฟันได้หรือไม่
- กรณีที่พบว่าฟันผุลึกใกล้โพรงประสาท ทันตแพทย์จะทำการฉีดยาชาเพื่อกรอฟันและกำจัดฟันผุที่ติดเชื้อ พร้อมเตรียมโพรงฟันให้เหมาะสมกับการอุด ป้องกันไม่ให้ฟันผุลุกลาม
- หลังจากที่ทำการกรอฟันเสร็จแล้ว ทันตแพทย์จะนำวัสดุอุดฟันชนิดที่เหมาะสมอุดเข้าไปยังบริเวณที่เป็นโพรงและทำการฉายแสง
- เมื่ออุดฟันเสร็จแล้ว จึงจะทำการตกแต่งฟันให้สวยงามและทดสอบการบดเคี้ยว
การอุดฟัน มีโอกาสที่ฟันจะกลับมาผุอีก ดังนั้นหลังจากอุดฟันแล้ว ควรทำความสะอาดและดูแลช่องปากอย่างเหมาะสม หากพบว่าฟันผุลุกลามทำให้โพรงประสาทอักเสบ อาจจำเป็นต้องถอนฟัน
คำถามที่พบบ่อย
อุดฟันเจ็บไหม
ไม่เจ็บ เพราะฉีดยาชา หลังอุดเสร็จอาจรู้สึกฟันอ่อนไหว 1-2 วัน เป็นเรื่องปกติ ถ้าปวดมากผิดปกติ ต้องกลับไปหาทันตแพทย์
ฟันผุแบบไหน อุดฟันไม่ได้
ฟันที่มีปัญหาค่อนข้างมาก ฟันผุลุกลามไปยังรากฟัน หรือทะลุโพรงประสาทฟัน กรณีเช่นนี้ ทันตแพทย์จะประเมินการรักษารากฟัน หรือ การทำครอบฟันแทน
ตั้งครรภ์อุดฟัน-ถอนฟันได้ไหม
ทำได้ ควรแจ้งทันตแพทย์ให้ทราบก่อนเข้ารับบริการ
เด็กเล็กอุดฟันได้ตอนอายุเท่าไหร่
ได้ทันทีที่พบฟันผุ ไม่ว่าอายุเท่าไหร่ แม้ฟันน้ำนมก็ควรรักษา


