ฉีดยาชา (anesthetic injection) ไม่น่ากลัวอย่างที่คิด
เหตุผลหนึ่งที่คนไข้ปวดฟัน มีฟันผุ หรือแม้แต่ ไม่มาเข้ารับการตรวจสุขภาพช่องปาก นั่นก็คือ กลัวการฉีดยาชา!
นั่นก็เพราะเข็มทันตแพทย์ จะมีขนาดใหญ่ และมีลักษณะแตกต่างจากเข็มฉีดยาของการรักษาทั่วไป ที่มีขนาดเล็ก แต่รู้ไหมว่า เข็มฉีดยาชา มีขนาดเล็กมากๆ รวมทั้งปัจจุบัน นอกจากการฉีดยาชาเพียงอย่างเดียว ยังมีการทายาชาบนเหงือก ลดความรู้สึกขณะฉีดยาชาได้มาก
ยาชา ประกอบด้วยอะไรบ้าง
- ส่วนผสมหลัก เช่น
- ลิโดเคน (Lidocaine) ใช้อย่างแพร่หลาย
- อาร์ทิเคน (Articaine) นิยมใช้กับฟันบน หรือ บริเวณที่ทันตแพทย์พิจารณาแล้วว่าต้องใช้ยาชาที่มีคุณสมบัติในการแทรกเข้าสู่เนื้อเยื่อกระดูกได้ดี
- เมพิวาเคน (Mepivacaine) ใช้ในผู้มีประวัติแพ้สารกันบูด
- สารช่วยหดหลอดเลือด (vasoconstrictor) ช่วยให้หลอดเลือดหดตัวชั่วคราว
- ยาชาบางชนิด มีส่วนผสมของสารต้านอนุมูลอิสระ หรือสารกันบูดเล็กน้อย
- น้ำเกลือ หรือ ตัวทำละลายให้ยาชาอยู่ในรูปแบบเป็นเนื้อเจลหรือน้ำ ให้เข้าสู่เนื้อเยื่อได้ง่าย
ความรู้สึกขณะฉีดยาชา เพียงรู้สึกจี๊ด เหมือนมดกัดเล็กน้อย คนไข้หลายรายแทบไม่รู้สึกเลย เนื่องจาก Alpine Dental Clinic จะทายาชาเฉพาะที่ (topical anesthesia) บริเวณผิวเหงือกก่อนที่จะฉีดยา ทำให้แทบไม่รู้สึก หรือ รู้สึกตึงผิวเล็กน้อยเพียงไม่กี่วินาที ก็จะหายไป
ฉีดยาชา ก่อนทำฟัน ไม่น่ากลัวอย่างที่คิด
ยาชา มีบทบาทในการป้องกันความรู้สึกจากการรับรู้ของเส้นประสาทที่จะส่งไปยังสมองต่อบริเวณที่ทำการรักษา เช่น การอุดฟัน ถอนฟัน รักษารากฟัน เพื่อให้ทันตแพทย์ทำการรักษาได้อย่างละเอียดและคนไข้ไม่ต้องทนต่อความรู้สึกระหว่างทำ ไม่เกร็งและไม่พยายามหลบหลีกความเจ็บ
เมื่อคนไข้ไม่เกร็ง กล้ามเนื้อก็ไม่ทำงาน ส่งผลดีต่อการรักษาให้ง่าย และยังช่วยให้ลดการระบมหลังทำฟันได้ด้วย
ยาชามีผลกระทบต่อร่างกายหรือไม่
ยาชาที่ทันตแพทย์ใช้ มีความปลอดภัย ซึ่งหากคนไข้มีประวัติการแพ้ยาชา ควรแจ้งทันตแพทย์ให้ทราบก่อนทำการรักษา รวมทั้ง ผู้ที่มีประวัติโรคหัวใจ ความดันโลหิตสูง ควรแจ้งทันตแพทย์ให้ทราบเพื่อให้เลือกชนิดและปริมาณยาชาที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคล
กลัวการฉีดยาชา แต่ฟันผุต้องรักษา ไม่ฉีดยาชาได้ไหม
ความจริงแล้ว หากฟันผุในบริเวณที่ไม่ใกล้เส้นประสาท เช่น การขูดหินปู การอุดฟันบริเวณตื้น ก็ไม่จำเป็นต้องฉีดยาชาเลย แต่กรณีที่ฟันผุมาก หรือ เป็นการรักษาที่ต้องกรอฟัน ถอนฟัน หรือการรักษารากฟัน ทันตแพทย์จะแนะนำให้ฉีดยาชา โดยหากมีความกังวลมาก สามารถแจ้งทันตแพทย์ได้เพื่อรับยาชาแบบทาก่อนฉีด เพื่อลดความรู้สึก

ทพ.ญ. ลีรวรรณ (หมอลี)







