ความแตกต่างของรากฟันเทียม (dental implant)

รากฟันเทียม ต่างกันยังไง

ฟันผุ ฟันหลอ เป็นปัญหาต่อทั้งสุขภาพช่องปากและความมั่นใจในชีวิตประจำวัน รากฟันเทียม (Dental Implant) เป็นทางเลือกในการแก้ฟันหลอจากการต้องถอนทิ้ง โดยการรักษารากเทียม มีทั้ง “รากฟันเทียมแบบซี่เดียว” และ “รากฟันเทียมหลายซี่”

ทำความรู้จักรากฟันเทียม (Dental Implant)

รากฟันเทียม คือ โครงสร้างเทียมที่ทำจากไทเทเนียม หรือวัสดุที่เข้ากันได้กับร่างกาย ฝังลงในกระดูกขากรรไกรเพื่อทำหน้าที่แทนรากฟันธรรมชาติที่สูญเสียไป จากนั้นจึงติดฟันปลอม (Crown) หรือสะพานฟัน (Bridge) บนรากฟันเทียมนั้น

โครงสร้างรากฟันเทียม
  • ตัวรากฟันเทียม Implant Body ฝังในกระดูก ทำหน้าที่เป็นรากฟัน
  • หัวต่อ Abutment เชื่อมต่อระหว่างรากฟันเทียมกับฟันปลอม
  • ฟันปลอม/สะพานฟัน Crown/Bridge ทำหน้าที่เคี้ยวอาหาร และความสวยงาม

ข้อดีของรากฟันเทียม (Dental Implant)

  • อายุการใช้งาน 20-30 ปี+ หรือตลอดไป
  • รู้สึกและทำงานเหมือนฟันแท้
  • ป้องกันกระดูกขากรรไกรสูญเสียจากการถอนฟันไปนานๆ
  • ไม่ต้องเจียฟันข้างเคียง
  • ดูแลรักษาง่าย แปรงฟันปกติ เหมือนฟันธรรมชาติ

รากฟันเทียมแบบซี่เดียว (Single Tooth Implant)

ทำไมต้องรากฟันเทียม

รากฟันเทียมแบบซี่เดียว คือ การฝังรากฟันเทียมหนึ่งราก เพื่อทดแทนฟันที่หายไปหนึ่งซี่ โดยไม่กระทบต่อฟันข้างเคียง

ข้อดีของรากฟันเทียมแบบซี่เดียว

  • ไม่ต้องเจียฟันข้างเคียง (ต่างจากสะพานฟันทั่วไป)
  • กระตุ้นกระดูกให้ทำงาน ป้องกันการสูญเสียกระดูก
  • รักษาความแข็งแรงของฟันข้างเคียง ไม่กดทับบนฟันอื่น
  • ออกแบบเฉพาะซี่ได้แม่นยำ สีและรูปทรงเหมือนฟันจริง
  • เหงือกรอบฟันดูเป็นธรรมชาติ รอยต่อแทบมองไม่เห็น
  • เคี้ยวอาหารได้เต็มประสิทธิภาพ
  • รู้สึกไม่ต่างจากฟันแท้ 
  • พูดชัดเจน ไม่มีเสียงแหวว
  • แปรงฟันและใช้ไหมขัดฟันได้ปกติ

รากฟันเทียมแบบซี่เดียวเหมาะกับใคร

  • ฟันหน้าหักจากอุบัติเหตุ
  • ฟันกรามซี่เดียว ผุ เสียหายจนต้องถอนฟัน
  • ฟันไม่ครบแต่กำเนิด
  • ถอนฟันไปนาน แล้วต้องการฟันทดแทน
  • ฟันหายไปเพียง 1-2 ซี่ ไม่ติดกัน
  • ฟันข้างเคียงแข็งแรงดี ไม่อยากเจีย
  • มีสุขภาพช่องปากดี กระดูกเพียงพอ
  • ต้องการแก้ปัญหาอย่างถาวร
  • ไม่ต้องการใส่ฟันปลอมแบบถอดได้

รากฟันเทียมหลายซี่ (Multiple Teeth Implants)

รากฟันเทียม

รากฟันเทียมหลายซี่ คือ การใช้รากฟันเทียมมากกว่าหนึ่งราก เพื่อรองรับฟันปลอมหลายซี่ มีหลายรูปแบบขึ้นอยู่กับจำนวนฟันที่หายและตำแหน่ง

รูปแบบของรากฟันเทียมหลายซี่

1. สะพานฟันบนรากฟันเทียม (Implant-Supported Bridge)

ใช้รากฟันเทียม 2 รากหรือมากกว่า รองรับสะพานฟัน 3-4 ซี่ เช่น ฟันหาย 3 ซี่ติดกัน โดยใช้รากฟันเทียม 2 ราก รองรับฟันปลอม 3 ซี่ ช่วยให้ประหยัดจำนวนรากฟันเทียมที่ต้องใช้

ข้อดีของรากฟันเทียมหลายซี่

  • ประหยัดกว่าการทำรากฟันเทียมทุกซี่
  • ใช้เวลาน้อยกว่า
  • กระจายแรงเคี้ยวได้ดี
  • เหมาะกับกรณีฟันหายหลายซี่ติดกัน

การทำความสะอาดช่องปาก แปรงฟันจะยากกว่ารากฟันเทียมซี่เดียว หากรากฟันเทียมตัวใดเสีย ต้องแก้ทั้งสะพาน และการออกแบบมีความซับซ้อนกว่า ตามปัญหาที่เกิดขึ้น

2. รากฟันเทียมแบบหลายซี่ ทั้งขากรรไกร (All-on-4 / All-on-6)

รากฟันเทียม All-on
  • ใช้รากฟันเทียม 4-6 ราก รองรับฟันปลอมทั้งขากรรไกร (10-14 ซี่)
  • วางรากฟันเทียมในตำแหน่งที่คำนวณแล้วอย่างแม่นยำ
  • ไม่ต้องเสริมกระดูกในส่วนใหญ่

ข้อดีของรากฟันเทียมหลายซี่ ทั้งขากรรไกร

  • แก้ปัญหาฟันทั้งขากรรไกรในครั้งเดียว
  • ติดฟันชั่วคราวได้ในวันเดียว (Same Day Teeth) (ขึ้นอยู่กับความต้องการและความเหมาะสมในแต่ละคน)
  • ประหยัดกว่าการทำรากฟันเทียมซี่เดี่ยวๆทุกซี่

3. รากฟันเทียมทุกซี่ (Individual Implants)

ทำรากฟันเทียมทุกซี่ที่หายไป แต่ละซี่มีรากฟันเทียมเป็นของตัวเอง เหมาะกับการทดแทนฟันหลายซี่ที่ไม่ติดกัน

ข้อดีของรากฟันเทียมทุกซี่

  • แต่ละซี่เป็นอิสระ แก้ไขง่ายหากมีปัญหา
  • ทำความสะอาดได้ดีที่สุด
  • รูปร่างและสีสามารถปรับแต่งแต่ละซี่ได้
  • ใกล้เคียงฟันจริงที่สุด

ข้อดีของรากฟันเทียมหลายซี่

  • แก้ปัญหาฟันหายหลายซี่ในครั้งเดียว
  • ฟื้นฟูการเคี้ยวได้เต็มประสิทธิภาพ
  • กระจายแรงบดเคี้ยวได้สมดุล
  • ป้องกันกระดูกสูญเสียหลายบริเวณ
  • ฟื้นฟูรอยยิ้มได้ครบถ้วน ออกแบบเป็นชุดให้สวยงามเหมือนฟันจริง
  • ปรับรูปหน้าให้สมส่วน เพิ่มความมั่นใจ

การรักษาด้วยรากฟันเทียมหลายซี่ ใช้เวลารักษานาน 6-12 เดือนสำหรับแบบทั่วไป และจำเป็นต้องมาตามนัด (แพทย์อาจทำการนัดหลายครั้ง) เนื่องจากเป็นการรักษาที่มีความซับซ้อน ต้องดูแลรักษาอย่างละเอียดในทุกขั้นตอน

รากฟันเทียมหลายซี่ เหมาะกับใคร

  • ฟันกรามหาย 4 ซี่ติดกัน
  • ฟันหน้าหาย 3 ซี่
  • ฟันบนหมดทั้งขากรรไกร
  • โรคปริทันต์รุนแรงต้องถอนหลายซี่
  • ฟันหาย 3 ซี่ขึ้นไป ติดกันหรือไม่ติดกัน
  • ฟันหมดหรือเกือบหมดทั้งขากรรไกร
  • ใช้ฟันปลอมถอดได้แล้วไม่พอใจ
  • มีสุขภาพดี รับการผ่าตัดได้

รักษารากฟันเทียมแบบไหน เหมาะกับคุณ

รากฟันเทียม
  • ฟันหาย 1 ซี่ เหมาะกับ รากฟันเทียมแบบซี่เดียว เหมาะสมที่สุด
  • ฟันหาย 2 ซี่
    • ติดกัน: พิจารณาทำสะพานบนรากฟันเทียม 2 ราก (ประหยัดกว่า) หรือรากฟันเทียม 2 ซี่ (ดีที่สุด)
    • ไม่ติดกัน: ทำรากฟันเทียมแบบซี่เดียว 2 ซี่
  • ฟันหาย 3-6 ซี่ติดกัน สะพานฟันหลายซี่บนรากฟันเทียม 2-3 ราก คุ้มค่าที่สุด
  • ฟันหาย 7+ ซี่ หรือเกือบหมด All-on-4/6 เหมาะสมและประหยัด
  • ฟันหมดทั้งขากรรไกร All-on-4/6 หรือ Overdenture (ฟันปลอมถอดได้บนรากฟันเทียม)

นอกจากนี้ ทันตแพทย์ยังต้องพิจารณาถึงความสมบูรณ์ของกระดูก หากกระดูกน้อย การรักษารากฟันเทียมแบบ All on 4/6 จะเหมาะสมกว่า หรือ อาจพิจารณาเสริมกระดูกก่อนทำรากฟันเทียมซี่เดียว และในเคสที่มีปัญหากระดูกเสื่อมมาก ทันตแพทย์จะพิจารณาใช้เทคนิคการรักษารากฟันแบบพิเศษ

การดูแลรักษาหลังทำรากฟันเทียม

ดูแลตัวเองหลังทำรากฟันเทียม

ทันทีหลังผ่าตัด (1-2 สัปดาห์)

  • ประคบเย็น 48 ชั่วโมงแรก
  • รับประทานอาหารอ่อนนุ่ม 2-3 วันหลังผ่าตัด
  • สามารถแปรงฟันใกล้บริเวณแผลได้แต่ต้องทำด้วยความระมัดระวัง
  • งดการบ้วนน้ำลาย ลิ่มเลือด และการบ้วนน้ำตลอดเวลา
  • กินยาตามแพทย์สั่ง
  • พักผ่อนให้เพียงพอ

ระยะกระดูกเกาะเกี่ยวกับรากเทียม (3-6 เดือน)

  • แปรงฟันอย่างอ่อนโยน
  • หลีกเลี่ยงอาหารแข็งมาก
  • งดสูบบุหรี่
  • มาตรวจตามนัดทุกครั้ง

หลังติดครอบฟันหรือตัวฟันบนรากเทียมแล้ว 

  • แปรงฟัน 2 ครั้งต่อวัน ด้วยแปรงขนนุ่ม
  • ใช้ไหมขัดฟันหรือ Water Flosser
  • งดเคี้ยวของแข็งมากเกินไป
  • ตรวจและขัดหินปูนทุก 6 เดือน
  • ถ่ายภาพรังสีติดตามทุก 1-2 ปี

สัญญาณเตือนที่ต้องพบทันตแพทย์หลังทำรากฟันเทียม

  • เหงือกบวม แดง เจ็บ มีหนอง
  • รากฟันเทียมหลวมหรือโยก
  • ฟันปลอมแตก หลุด หรือหลวม
  • เลือดออกบ่อยผิดปกติ
  • ความรู้สึกชาผิดปกติ

คำถามที่พบบ่อย

ทำรากฟันเทียมเจ็บไหม

ระหว่างผ่าตัดไม่เจ็บเพราะฉีดยาชา หลังผ่าตัดอาจรู้สึกเจ็บบริเวณแผล และบวม 2-3 วัน แต่ควบคุมได้ด้วยยาแก้ปวด ไม่รุนแรงเท่าการถอนฟันกราม

รากฟันเทียมอยู่ได้นานแค่ไหน

หากดูแลดี อายุการใช้งานประมาณ 20-30 ปี หรือตลอดชีวิต ขึ้นกับสุขภาพช่องปาก การดูแลรักษา และการมาตรวจตามนัด

ราคารากฟันเทียมแบบซี่เดียวกับหลายซี่ต่างกันมากไหม

รากฟันเทียมแบบซี่เดียวราคา 40,000-80,000 บาท/ซี่ หากทำหลายซี่อาจมีส่วนลด สะพานบนรากฟันเทียมประหยัดกว่าเพราะใช้รากฟันเทียมน้อยกว่า All-on-4/6 ราคา 250,000-500,000 บาท/ขากรรไกร

ใครทำรากฟันเทียมไม่ได้

ผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ควบคุมไม่ได้ โรคกระดูกพรุนรุนแรง โรคหัวใจหลอดเลือดที่ไม่สามารถผ่าตัดได้ ผู้ที่ได้รับการฉายรังสีบริเวณขากรรไกร และเด็กที่กระดูกยังเจริญเติบโตไม่เสร็จ

ต้องเสริมกระดูกก่อนทำรากฟันเทียมทุกคนไหม

ไม่ ขึ้นกับปริมาณและคุณภาพกระดูก หากกระดูกเพียงพอไม่ต้องเสริม แต่หากถอนฟันมานาน หรือมีโรคปริทันต์ อาจต้องเสริมกระดูกก่อนหรือ พร้อมกับการผ่าตัดฝังรากเทียม

ทำรากฟันเทียมแล้วสามารถเคี้ยวอาหารแข็งได้ไหม

ได้ รากฟันเทียมทำงานเหมือนฟันแท้ สามารถเคี้ยวอาหารแข็งได้เต็มประสิทธิภาพ แต่ควรหลีกเลี่ยงการกัดของแข็งมากเกินไป เช่น กระดูก เปลือกแข็ง

ถอนฟันแล้วต้องรอนานแค่ไหนถึงจะทำรากเทียมได้

ปกติต้องรอ 3 เดือนหลังถอนฟันเพื่อให้กระดูกและเหงือกกลับสู่สภาวะปกติ แต่หากทันตแพทย์พิจรณาแล้วสามารถฝังรากเทียม ร่วมกับการถอนฟันได้เลย(Immediate placment) จะสามารถลดระยะเวลาการรักษาลงได้

รากฟันเทียมแบบซี่เดียว และ รากฟันเทียมหลายซี่ มีข้อดีและความเหมาะสมในแต่ละกรณี การเลือกไม่ใช่ว่าแบบไหนดีกว่ากัน แต่เป็นเรื่องของความเหมาะสมกับแต่ละเคสในปัญหาทีเ่กิดขึ้น

  • รากฟันเทียมแบบซี่เดียว เหมาะสำหรับผู้ที่ฟันหาย 1-2 ซี่ ต้องการผลลัพธ์ที่เป็นธรรมชาติ ไม่อยากกระทบฟันข้างเคียง ให้ผลลัพธ์ดีในด้านความสวยงามและการบดเคี้ยวอาหาร
  • รากฟันเทียมหลายซี่ เหมาะสำหรับผู้ที่ฟันหาย 3 ซี่ขึ้นไป หรือฟันเกือบหมดทั้งขากรรไกร สามารถแก้ปัญหาได้ครบวงจร และหากทำแบบสะพานหรือ All-on-4/6 จะประหยัดกว่าการทำรากฟันเทียมทุกซี่

ทพ.ญ. ลีรวรรณ (หมอลี)

ทันตแพทย์ Alpine Dental Clinic คุณหมอด้านรากฟันเทียม ใส่ฟัน วีเนียร์ ทันตแพทยศาสตร์บัณฑิต จากมหาวิทยาลัยมหิดล (เกียรตินิยมอันดับ 1 เหรียญทอง) ดูประวัติแพทย์

หมอลี

ทพ.ญ. ลีรวรรณ (หมอลี)

ทันตแพทย์ Alpine Dental Clinic คุณหมอด้านรากฟันเทียม ใส่ฟัน วีเนียร์ ทันตแพทยศาสตร์บัณฑิต จากมหาวิทยาลัยมหิดล (เกียรตินิยมอันดับ 1 เหรียญทอง) ดูประวัติแพทย์