To Know : ฟันกรามผุจนโยก ไม่อยากถอนทำยังไงได้บ้าง
ฟันโยก ไม่จำเป็นต้องถอนเสมอไป เพราะการถอนฟันแล้วปล่อยช่องว่างไว้ เพิ่มโอกาสในการเปิดปัญหาที่ยากต่อการรักษา และฟื้นคืนให้ฟันกลับมามีสุขภาพดีได้เหมือนเช่นเคย
ฟันแท้ ไม่มีโอกาสเกิดขึ้นใหม่
การดูแลฟัน สุขภาพช่องปาก ลดโอกาสต่อฟันผุลุกลามถึงโพรงประสาท หรือปล่อยช่องว่างจากการถอนฟัน ทำให้ฟันโยก โน้ม เอียง โดยเฉพาะฟันกราม ที่ผุในตำแหน่งที่มองไม่เห็นและถูกปล่อยไว้จนทำให้ฟันกรามผุจนโยก

สาเหตุฟันโยกในผู้ใหญ่
- โรคเหงือกอักเสบขั้นรุนแรง (Periodontitis) การอักเสบและติดเชื้อของเนื้อเยื่อที่รองรับฟัน ลามลงใต้เหงือก และทำลายกระดูกที่ยึดฟัน เมื่อกระดูกสลายตัว ฟันก็เริ่มโยก
- ฟันโยกจากการสูญเสียกระดูก (Bone Loss) เกิดจากฟันผุลามถึงรากฟัน และติดเชื้อแพร่กระจายไปยังกระดูกและเนื้อเยื่อโดยรอบ
ทันตแพทย์จะพิจารณาว่าจะถอนหรือไม่ ขึ้นอยู่กับ กระดูกเหลือมากพอที่จะรักษาฟันไว้ได้หรือไม่
ปัจจัยที่ทันตแพทย์พิจารณาว่าฟันที่ผุยังรักษาได้ไหม
- ขอบเขตของรอยผุ หากผุลึกลงไปใต้แนวเหงือกหรือมีรากฟันแตก โอกาสรักษาลดลงมาก
- สภาพของโพรงประสาทฟัน หากการติดเชื้อยังไม่ลามถึงรากฟัน การรักษาคลองรากฟันอาจช่วยได้
- สภาพกระดูกและเหงือก แม้รักษาคลองรากฟันสำเร็จ แต่หากกระดูกหายไปมาก อาจจำเป็นต้องถอนฟัน
- รอยแตกของรากฟัน หากรากฟันแตกในแนวตั้ง ทันตแพทย์จำเป็นต้องถอนฟัน
ฟันผุพบทันตแพทย์ เพื่อการตรวจ X-ray และวิเคราะห์แนวทางการรักษา
รักษาฟันผุแบบไหน ไม่ต้องถอนฟัน
รักษารากฟัน (Root Canal Treatment)
การรักษารากฟัน คือ การนำเนื้อเยื่อในโพรงฟันที่ติดเชื้อออก ทำความสะอาดคลองรากฟัน และอุดปิดคลองรากฟัน เพื่อรักษาตัวฟัน และป้องกันการติดเชื้อซ้ำ หลังจากต้องครอบฟัน (Crown) เพื่อปกป้องฟันที่รักษาแล้ว
การรักษารากฟัน และทำรากฟันเทียม ให้ผลลัพธ์และมีประสิทธิภาพในการฟื้นฟูฟันผุที่เสียหายหนัก เจ็บน้อย และคุณภาพชีวิตดีขึ้น
การรักษารากฟัน มีค่าใช้จ่ายตั้งแต่ประมาณ 3,400–17,000 บาทขึ้นไป ขึ้นอยู่กับประเภทฟัน ความซับซ้อนของการติดเชื้อ และความจำเป็นในการใช้อุปกรณ์พิเศษ ฟันกรามมักราคาสูงกว่าฟันหน้า 30–50% เนื่องจากมีคลองรากฟันหลายเส้น
การรักษาเหงือกและกระดูก
ฟันโยก เพราะกระดูกถูกทำลายจากโรคเหงือก ไม่ใช่แค่ฟันผุอย่างเดียว
- Scaling and Root Planing (ขูดหินน้ำลายและเกลารากฟัน) สำหรับโรคเหงือก เล็กน้อย-ปานกลาง ทันตแพทย์จะทำความสะอาดใต้เหงือก โดยขูดแผ่นคราบจุลินทรีย์ และน้ำลาย แล้วทำให้ผิวรากฟันเรียบ เพื่อป้องกันไม่ให้แบคทีเรียเกาะติดอีก
- การผ่าตัดเหงือก และการปลูกกระดูก กรณีเหงือกอักเสบรุนแรง ทันตแพทย์อาจทำการผ่าตัดเปิดเหงือก เพื่อทำความสะอาดรากฟันได้อย่างทั่วถึง รวมถึงการปลูกถ่ายกระดูก (Bone Grafting) เพื่อสร้างกระดูกขากรรไกรในบริเวณที่สูญเสียความหนาแน่น และการสร้างเนื้อเยื่อใหม่ที่ใช้เยื่อกั้นกระดูก ป้องกันเนื้อเยื่อเหงือกไม่ให้รุกล้ำเข้าไปในบริเวณที่กำลังสร้างกระดูกใหม่
การรักษาเหงือกและกระดูก ต้องทำก่อนรักษารากฟัน หรือทำรากฟันเทียม
อยากทำรากฟันเทียมหลังถอนฟัน เป็นไปได้ไหม
รากฟันเทียม คือวัสดุไทเทเนียมที่ฝังเข้าไปในกระดูกขากรรไกร แล้วต่อด้วยครอบฟัน เพื่อฟื้นฟูการบดเคี้ยวและความสวยงาม การทำรากฟันเทียม เป็นวิธีแก้ปัญหาฟันหาย ถาวร โดยแพทย์จะพิจารณาการรักษาเมื่อพบว่าไม่สามารถรักษาฟันแท้ได้แล้ว
รากฟันเทียม ป้องกันการสูญเสียกระดูกหลังถอนฟัน เพราะรากฟันเทียมทำหน้าที่เหมือนรากฟันธรรมชาติ กระตุ้นกระดูกขากรรไกรให้คงความแข็งแรง
รักษารากฟัน vs ถอนฟันแล้วทำรากฟันเทียม อะไรดีกว่า
ทันตแพทย์จะพิจารณาอย่างรอบด้าน เพื่อช่วยให้ตัดสินจากต้นตอของปัญหา
พิจารณาการรักษารากฟันก่อน
- ยังมีโครงสร้างฟันเหลือพอที่จะรองรับครอบฟัน
- กระดูกรอบรากฟันยังไม่สูญเสียมากเกินไป
- ไม่มีรอยแตกในแนวตั้งของรากฟัน
พิจารณาถอนฟันแล้วทำรากฟันเทียม
- โครงสร้างฟันเหลือน้อยจนไม่สามารถรองรับครอบฟันได้
- มีการติดเชื้อที่รุนแรงซ้ำๆ หรือรักษาคลองรากฟันแล้วล้มเหลว
- กระดูกรอบรากฟันสูญเสียไปมาก จนฟันไม่สามารถแข็งแรงได้แม้รักษาสำเร็จ
ฟันกรามผุจนโยก อาจเกิดความเสียหายจากเอ็นยึดปริทันต์ และกระดูกรองรับฟันอย่างรุนแรง ควรพบทันตแพทย์โดยเร็ว เพื่อทั้งช่วยฟันซี่นั้น และรักษาสุขภาพช่องปากโดยรวม

ทพ.ญ. ลีรวรรณ (หมอลี)



