รู้จัก รากฟันเทียม (Dental Implant)
รากฟันเทียม (Dental Implant) คือ รากฟันจำลอง ที่ทำจากไทเทเนียม (Titanium) หรือวัสดุอื่นที่ฝังลงไปในกระดูกขากรรไกรเพื่อทดแทนรากฟันธรรมชาติที่สูญหาย
- รากฟันธรรมชาติ เปรียบเสมือน รากของต้นไม้ที่อยู่ใต้ดิน ยึดต้นไม้ให้มั่นคง
- รากฟันเทียม เปรียบเสมือน เสาเข็มไทเทเนียมที่ฝังลงในกระดูก ทำหน้าที่เหมือนรากฟันจริง
หลังจากฝังรากฟันเทียมแล้ว ทันตแพทย์จะติดตั้ง ฟันปลอม(Denture) หรือครอบฟัน(Crown) บนรากฟันเทียมนั้น ทำให้คุณได้ “ฟันใหม่” ที่ทั้งแข็งแรง สวยงาม และใช้งานได้เหมือนฟันจริง

ทำไมทำฟันปลอมแล้วแต่ยังต้องมีรากฟันเทียม
รากฟันคือรากฐานของฟัน ที่มีหน้าที่สำคัญ 4 ข้อ ได้แก่
- ยึดฟันให้มั่นคง โดยรากฟันธรรมชาติฝังลึกในกระดูกขากรรไกร ทำให้ฟันสามารถรับแรงกัด แรงเคี้ยวได้โดยไม่โยกคลอน
- กระจายแรงกัดสู่กระดูก เมื่อกัด เคี้ยว รากฟันจะส่งแรงดันไปยังกระดูกขากรรไกร ทำให้กระดูกได้รับการกระตุ้น ไม่ฝ่อลีบ
- รักษาระดับกระดูก รากฟันช่วยป้องกันกระดูกขากรรไกรสูญเสีย (Bone Resorption) ซึ่งเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นเมื่อฟันหาย
- รักษารูปหน้า กระดูกขากรรไกรที่แข็งแรงและตัวฟัน ช่วยเสริมและรักษารูปหน้าไม่ให้ยุบ แก้มไม่ตก ริมฝีปากไม่บุ๋ม
หากไม่มีรากฟัน จะเกิดอะไรขึ้น?
- ฟันหายไป รากฟันธรรมชาติก็หายไปด้วย และจะส่งผลให้
- กระดูกขากรรไกรฝ่อลีบ ลดลง 25% ในปีแรกและลดลงอย่างต่อเนื่อง
- รูปหน้าเปลี่ยน แก้มยุบ ริมฝีปากบุ๋ม ดูแก่กว่าวัย
- ฟันข้างๆ เคลื่อนตำแหน่ง ทำให้เอียงเข้าหาช่องว่าง ฟันตรงข้ามอาจยื่นลงมา
- การสบฟันผิดปกติ กัดอาหารไม่ได้เต็มที่ มีปัญหาระบบย่อยอาหาร
- ความมั่นใจลดลง ไม่กล้ายิ้ม ไม่กล้าพูด รู้สึกขาดความมั่นใจ
รากฟันเทียมต่างจากฟันปลอมอย่างไร
| รูปแบบ | มีรากฟันเทียมหรือไม่ | ข้อดี | ข้อจำกัด |
| รากฟันเทียม + ฟันปลอม | มี | แข็งแรง ไม่กระทบฟันข้างเคียงช่วยรักษากระดูกให้สมบูรณ์ | ราคาค่อนข้างสูงและใช้เวลารักษานาน |
| ฟัมปลอมแบบสะพาน (Bridge) | ไม่มี | ใช้เวลาน้อยกว่าราคาประหยัดกว่า | ต้องเจียฟันข้างเคียงร่วมด้วย ซึ่งอาจทำให้กระดูกฟันเล็กลง |
| ฟันปลอมถอดได้ (Denture) | ไม่มี | ราคาถูกที่สุดสามารถถอดได้ | ไม่มั่นคงกระดูกฝ่อเร็วใส่ไม่สบาย |
*รากฟันเทียมสามารถทดแทนทั้งรากและฟัน ได้พร้อมกัน*
ใครจำเป็นต้องทำรากฟันเทียม

1. คนที่ฟันหาย 1-2 ซี่ และไม่อยากเจียฟันข้าง
เช่น ฟันหาย 1 ซี่ แต่ถ้าทำ Bridge ต้องเจียฟันข้างๆ ที่ยังดีอยู่จำนวน 2 ซี่ ทำให้เสียฟันดีอีก 2 ซี่
วิธีแก้ด้วยรากฟันเทียม
ฝังรากฟันเทียมตรงตำแหน่งที่ฟันหาย ติดฟันปลอมเฉพาะจุด ไม่ต้องแตะฟันข้างช่องว่างเลย
ผลลัพธ์
- ฟันข้างเคียงยังคงสมบูรณ์
- ฟันใหม่แข็งแรงเหมือนฟันจริง
- รักษากระดูกไม่ให้ฝ่อ
2. คนที่ฟันหายหลายซี่ และไม่อยากใส่ฟันปลอมถอดได้
เช่น ฟันหาย 3-4 ซี่ติดกัน ถ้าใส่ฟันปลอมถอดได้ อาจรู้สึกไม่มั่นคง หลุดง่ายทำให้ไม่สบายปาก
วิธีแก้ด้วยรากฟันเทียม
ฝังรากฟันเทียม 2-3 ต้น แล้วติด ฟันปลอมแบบสะพาน (Implant-Supported Bridge) บนรากฟันเทียม
ผลลัพธ์
- ฟันมั่นคง ไม่หลุด
- เคี้ยวอาหารได้เต็มที่
- ไม่ต้องถอดฟันก่อนนอน
3. คนที่ไม่มีฟันเลย (ฟันหายทั้งปาก)
เช่น ใส่ฟันปลอมทั้งปากแบบถอดได้ ส่งผลให้ฟันปลอมหลุดตอนกินอาหาร พูดไม่มั่นใจ
วิธีแก้ด้วยรากฟันเทียม
- All-on-4 หรือ All-on-6 ฝังรากฟันเทียม 4-6 ต้น แล้วยึดฟันปลอมทั้งชุด (12-14 ซี่) บนรากฟันเทียม
- Implant Supported Denture ฝังรากฟันเทียม 2-4 ต้น เป็นตัวยึดฟันปลอมแบบถอดได้ ให้มั่นคงขึ้น
ผลลัพธ์
- ฟันมั่นคงไม่หลุด
- ความมั่นใจกลับมา
- กินอาหารได้อร่อยมากขึ้น
4. คนหนุ่มสาวที่ฟันหายจากอุบัติเหตุ
เช่น อุบัติเหตุทำให้ฟันหน้าหัก หรือฟันถอน แต่ยังอายุน้อยจึงไม่อยากใส่ฟันปลอมถอดได
วิธีแก้ด้วยรากฟันเทียม
ฝังรากฟันเทียมทันที ติดฟันปลอมที่สวยเหมือนฟันจริง
ผลลัพธ์
- ยิ้มสวย มีความมั่นใจ
- ไม่มีใครรู้ว่าเป็นฟันปลอม
- ใช้งานได้ยาวนาน 20+ ปี
5. คนที่เคยทำ Bridge แล้วฟันข้างเสีย
เช่น เคยทำ Bridge แต่ปัจจุบันฟันข้างที่เป็นเสาพังเพราะผุ หรือรากอักเสบ
วิธีแก้ด้วยรากฟันเทียม
ถอด Bridge เก่า ถอนฟันที่พังออก แล้วฝังรากฟันเทียมแทน
ผลลัพธ์
- ไม่ต้องพึ่งฟันข้างอีกต่อไป
- ฟันใหม่แข็งแรงกว่าเดิม
- จัดการเฉพาะฟันซี่ที่มีปัญหา
6. ผู้สูงอายุที่ต้องการคุณภาพชีวิตที่ดี

ไม่ต้องกังวลเรื่องการเคี้ยวอาหารและความสวยงาม เช่น เคยใส่ฟันปลอมถอดได้ ทำให้กินอาหารไม่อร่อย พูดไม่ชัด รู้สึกไม่มั่นใจ ฟันปลอมหลวม
วิธีแก้ด้วยรากฟันเทียม
ฝังรากฟันเทียมเพื่อยึดฟันปลอม ให้มั่นคง สบาย
ผลลัพธ์
- กินอาหารอร่อยขึ้น
- พูดคุยได้ชัดเจน
- มั่นใจมากขึ้น
- ฟันปลอมติดแน่นขึ้น ไม่ต้องกลัวการหลุด
7. คนที่ใส่ฟันปลอมแล้วกระดูกฝ่อ หน้ายุบ
เช่น ใส่ฟันปลอมมานาน ทำให้กระดูกขากรรไกรฝ่อลีบ หน้ายุบ แก้มตก ดูแก่กว่าวัย
วิธีแก้ด้วยรากฟันเทียม
ฝังรากฟันเทียม ทำให้กระตุ้นกระดูก ช่วยชะลอการฝ่อของกระดูก และเสริมรูปหน้าด้วยฟันบนรากเทียม ซัพพอร์ทใบหน้าและแก้ม
ผลลัพธ์
- ชะลอการฝ่อของกระดูก
- รูปหน้าดูดีขึ้น
- ดูอ่อนเยาว์ขึ้น
- เพิ่มความมั่นใจ
โครงสร้างของรากฟันเทียมประกอบด้วย 3 ส่วน

- ตัวรากฟันเทียม (Implant Fixture) ทำจากไทเทเนียม (Titanium) หรือเซอร์โคเนีย (Zirconia) รูปร่างคล้ายสกรู มีเกลียว ฝังลงในกระดูกขากรรไกร ขนาดกว้าง 3-6 มม. ยาว 8-16 มม.
- เสากลาง (Abutment) เป็นส่วนต่อจากรากเทียม ติดตั้งบน Implant Fixture ทำหน้าที่เป็นตัวเชื่อมระหว่างรากกับฟันปลอม ทำจากไทเทเนียม หรือเซอร์โคเนีย (สีฟัน)
- ฟันปลอม (Crown) ส่วนฟันที่มองเห็นและใช้งาน ทำจากเซรามิก (Ceramic) หรือเซอร์โคเนีย (Zirconia) สีและรูปร่างเหมือนฟันจริง
ทำรากฟันเทียม ใช้เวลานานแค่ไหน
ขั้นตอนที่ 1 ทันตแพทย์ทำการตรวจสอบและวางแผนการรักษา (1 ครั้ง)
สิ่งที่ทำ
- ตรวจสุขภาพช่องปาก ฟัน เหงือก
- เอกซเรย์ 3 มิติ (CBCT) เพื่อดูกระดูกขากรรไกร
- วัดความหนา ความสูง ความหนาแน่นของกระดูก
- วางแผนว่าจะฝังตำแหน่งไหน ลึกเท่าไหร่
ระยะเวลา 30 – 60 นาที
ขั้นตอนที่ 2 ฝังรากฟันเทียม (1 ครั้ง)
สิ่งที่ทำ
- ยาชาเฉพาะจุด (Local Anesthesia)
- เปิดเหงือก เจาะกระดูก
- ฝังรากฟันเทียมลงในกระดูก
- ปิดเหงือก เย็บแผล (ถ้าจำเป็น)
ระยะเวลา 30-60 นาทีต่อ 1 ซี่
หลังทำการฝังรากฟันเทียม
- ปวด ตึงเล็กน้อย 2-3 วัน (กินยาแก้ปวด)
- เลี่ยงเคี้ยวบริเวณผ่าตัด 7-14 วัน
- กลับมาตัดไหม 10-14 วัน
ขั้นตอนที่ 3 รอรากฟันเทียมยึดติดกับกระดูก (Osseointegration)
สิ่งที่เกิดขึ้น
- กระดูกจะเจริญเติบโตหุ้มรากฟันเทียม
- รากฟันเทียมจะยึดแน่นกับกระดูกเหมือนรากฟันจริง
ระยะเวลา
- กระดูกขากรรไกรบน: 3-4 เดือน
- กระดูกขากรรไกรล่าง: 2-3 เดือน
ในระหว่างนี้ สามารถใส่ฟันปลอมชั่วคราวได้ (ถ้าต้องการ) และกลับมาตรวจติดตาม
ขั้นตอนที่ 4 ติดตั้ง Abutment และฟันปลอม (2 ครั้ง)
ครั้งที่ 1: สแกนรากเทียม
- สแกนตัวรากเทียมด้วยเครื่องแสกน (Digital scan)
- ทดแทนการพิมพ์ปากแบบดั้งเดิม
- เหมาะสำหรับคนที่ไม่ชอบการพิมพ์ปากด้วยวัสดุพิมพ์แบบเก่า
- ไม่เจ็บเลย
ครั้งที่ 2: ทดลองฟันปลอม
- ทดลองสี รูปร่าง ขนาด
- ปรับแก้ให้เหมาะสม และติดตัวฟันเข้ากับรากเทียม
- X-ray เพื่อตรวจสอบความแนบสนิทของฟันปลอมกับรากเทียม
ระยะเวลา: 2-4 สัปดาห์
รวมระยะเวลาทั้งหมด: 4-8 เดือน (ขึ้นอยู่กับความแข็งแรงของกระดูก) เพื่อแผนการรักษาที่เหมาะกับคุณ ปรึกษาทันตแพทย์
ประเภทของรากฟันเทียม เลือกแบบไหนดี

- รากฟันเทียมไทเทเนียม (Titanium Implant) มาตรฐานสากล ใช้มากว่า 50 ปี ยึดติดกับกระดูกได้ดีที่สุด แข็งแรง ทนทาน ราคาประหยัด
รากฟันเทียมไทเทเนียมจะมีสีเทา (แต่มองไม่เห็นเพราะอยู่ใต้เหงือกและในกระดูก) ไม่เหมาะกับคนแพ้โลหะ
- รากฟันเทียมเซอร์โคเนีย (Zirconia Implant) มีสีขาวเหมือนฟัน (Metal-Free) เหมาะกับคนแพ้โลหะ ไม่มีรสโลหะในปาก เหมาะกับฟันหน้า เพื่อความสวยงาม
รากฟันเทียมเซอร์โคเนียจะแข็งกว่าไทเทเนียม อาจแตกได้หากรับแรงมาก
- รากฟันเทียมขนาดเล็ก (Mini Implant) เส้นผ่านศูนย์กลางเล็ก (2-3 มม.) เหมาะกับกระดูกบาง ฟื้นตัวเร็ว
รากฟันเทียมขนาดเล็ก สามารถรับแรงได้น้อยกว่า ไม่เหมาะกับฟันกราม และใช้สำหรับยึดฟันปลอมถอดได้เป็นหลัก
- รากฟันเทียมแบบ All-on-4 / All-on-6 เหมาะกับ คนที่ไม่มีฟันเลย หรือฟันเหลือน้อย โดยทันตแพทย์จะฝังรากฟันเทียม 4-6 ต้น ในการยึดฟันปลอมทั้งชุด (12-14 ซี่) บนรากฟันเทียม
- ได้ฟันครบในวันเดียว (Immediate Loading)
- ไม่ต้องปลูกกระดูก (ส่วนใหญ่)
- ประหยัดกว่าฝังทุกซี่
- เป็นฟันติดแน่น ไม่ต้องถอดฟันเข้าๆออกๆ
รากฟันเทียมหากฝังผิดตำแหน่ง ส่งผลกระทบให้เกิดปัญหา
- รากฟันเทียมไม่ยึดติดกับกระดูก
- ฟันปลอมไม่สวย ไม่เป็นธรรมชาติ
- ติดเชื้อ อักเสบ ต้องผ่าตัดถอนออก
- เสียเงิน เสียเวลา เสียสุขภาพ
ปลูกกระดูก (Bone Graft) ทำไมบางคนต้องทำก่อนฝังรากฟันเทียม
ในบางเคสที่ทันตแพทย์พิจารณาแล้วว่ากระดูกขากรรไกรบาง หรือสูงไม่พอที่จะฝังรากฟันเทียมจากสาเหตุ
- ฟันหายมานาน กระดูกฝ่อไปแล้ว
- มีโรคเหงือก กระดูกถูกทำลาย
- เคยถอนฟันมาแล้วโดยไม่รักษาทันที
- ประสบอุบัติเหตุ
ทันตแพทย์จึงอาจพิจารณาในการ ปลูกกระดูก (Bone Grafting) เติมวัสดุปลูกกระดูก เช่น กระดูกสังเคราะห์ กระดูกจากตัวเอง หรืออื่นๆ ตามความเหมาะสม เพื่อเพิ่มปริมาณกระดูกและรอให้กระดูกใหม่เจริญเติบโต (3-6 เดือน) จึงจะฝังรากฟันเทียมได้ หรือในบางกรณีจะสามารถ ฝังรากเทียมและปลูกกระดูกพร้อมกันได้เพื่อลดระยะเวลาการรักษาลง
คำถามที่พบบ่อย
ทำรากฟันเทียมเจ็บไหม
ทันตแพทย์จะฉีดยาชาเฉพาะจุด หลังทำอาจปวด บวมเล็กน้อย 2-3 วัน แต่กินยาแก้ปวดได้
รากฟันเทียมใช้ได้นานแค่ไหน
หากดูแลดี สามารถใช้ได้ 20-30 ปี หรือตลอดชีวิต ส่วนฟันปลอมอาจต้องเปลี่ยนทุก 10-15 ปี
รากฟันเทียมแพงกว่าฟันปลอมแบบอื่นมากไหม
ราคาสูงกว่าแต่คุ้มกว่า เนื่องจาก
- ใช้ได้นาน ไม่ต้องเปลี่ยนบ่อย
- รักษากระดูก ไม่ต้องจ่ายค่ารักษาภาวะแทรกซ้อนภายหลัง
- ไม่กระทบฟันข้างเคียง
หากไม่มีกระดูก จะทำรากฟันเทียมได้ไหม
ควรปลูกกระดูกก่อน ใช้เวลาเพิ่ม 3-6 เดือน (ขึ้นอยู่กับการประเมินโดยทันตแพทย์)
ผู้สูงอายุทำรากฟันเทียมได้ไหม
รากฟันเทียม ทำได้ทุกเพศ ทุกวัย
ทำรากฟันเทียมแล้วผ่านเครื่องสแกนสนามบินได้ไหม
รากฟันเทียมไม่ทำให้เครื่องสแกนดัง

ทพ.ญ. ลีรวรรณ (หมอลี)



