To Know อะไรจะเกิดขึ้นถ้าจัดฟันใส invisalign แล้วไม่ทำตามแผน
จัดฟันใส (Invisalign) เป็นการจัดฟันลักษณะคล้ายการครอบฟัน ด้วยวัสดุใส จึงไม่มีเส้นลวด หรือเหล็กทำให้มองเห็นได้ง่าย เพิ่มสวยงาม สะดวก และถอดออกได้ ไม่ต้องพบแพทย์ทุกเดือน โดยผู้เข้ารับการจัดฟันใส จะต้องมีวินัยในการปรับเปลี่ยนชุดครอบจัดฟันตามทันตแพทย์กำหนดอย่างเคร่งครัด
ทำให้เกิดข้อสงสัยว่า ถ้าใส่ไม่ครบ ลืมใส่บ้าง ขาดนัดบ้าง หรือหยุดใส่กลางคัน จะเกิดอะไรขึ้น
การจัดฟันใส (Invisalign) คือ การจัดฟันแบบไม่ติดเครื่องมือ โดยใช้นวัตกรรมสแกนระบบ 3 มิติ (3D) ผลิตวัสดุจัดฟันแบบใสชนิดพิเศษเฉพาะบุคคล ทำให้มองไม่เห็นว่ากำลังจัดฟันอยู่
ทันตแพทย์จะให้ชุดเครื่องมือจัดฟันแบบใสกับคนไข้ จำนวนชุดจะขึ้นอยู่กับแผนการรักษาที่วางแผนไว้ คนไข้จะต้องสวมทุกวัน วันละ 20–22 ชั่วโมง และเปลี่ยนทุก 2 สัปดาห์ พร้อมพบทันตแพทย์ตามนัดหมาย เพื่อติดตามผลความคืบหน้า
Invisalign จะใช้แรงกดเบา ๆ อย่างต่อเนื่อง และสม่ำเสมอ เพื่อค่อย ๆ เคลื่อนฟันไปสู่ตำแหน่งที่วางแผนไว้ ซึ่งแตกต่างจากเหล็กจัดฟันที่ยึดติดกับฟันตลอดเวลา เนื่องจาก Invisalign สามารถถอดได้

จะเกิดขึ้นหากไม่ทำตามแผนการจัดฟันใส
1. ใส่ไม่ครบ 22 ชั่วโมงต่อวัน ฟันเคลื่อนช้าหรือไม่เคลื่อนเลย การจัดฟันใส Invisalign ต้องใส่ประมาณ 20–22 ชั่วโมงต่อวัน หากใส่ไม่ครบตามกำหนด หรือถอดบ่อยโดยไม่จำเป็น อาจทำให้ผลลัพธ์ช้ากว่าที่ควร
วินัยการใส่และเปลี่ยนชุดจัดฟัน ส่งผลต่อระยะเวลาการรักษา หากใส่ไม่ครบชั่วโมงตามกำหนด ถอดแล้วลืม ฟันจะเคลื่อนไม่ต่อเนื่อง ทำให้การรักษาช้าออกไป หากถอดออกระหว่างวัน 4–6 ชั่วโมง เพื่อรับประทานอาหาร ทานขนม ดื่มกาแฟ หรือแค่รู้สึกอึดอัด ฟันจะไม่ได้รับแรงกดที่เพียงพอ และไม่เคลื่อนไปยังตำแหน่งที่ต้องการในระยะเวลาที่กำหนด
2. เปลี่ยน Aligner เร็วหรือช้าเกินแผนการรักษา โดยปกติทันตแพทย์จะให้เปลี่ยนชุดเครื่องมือทุก 7–14 วัน หากเปลี่ยนช้าเกินไป อาจทำให้ฟันเคลื่อนไม่ตรงตามแผน
ฟันต้องการเวลาในการเคลื่อนตัว และให้กระดูกและเนื้อเยื่อรอบรากฟันปรับตัว การเปลี่ยนช้าเกินไป หรือข้ามชุด ทำให้การเคลื่อนฟันขาดความต่อเนื่อง ซึ่งอาจทำให้แผนรักษาทั้งหมดต้องเริ่มใหม่
3. ไม่พบทันตแพทย์ตามกำหนด การเข้าพบทันตแพทย์เพื่อติดตามผล ตรวจการเคลื่อนของฟันว่าเป็นไปตามแผนไหม หากต้องปรับแผนใหม่ อาจมีการทำ Refinement aligners เพิ่ม
ทันตแพทย์จะตรวจสอบการเคลื่อนตัวของฟันให้เป็นไปตามแผน หากพบปัญหาก็จะช่วยให้ แก้ไขได้ทัน
4. ต้องทำ Refinement หรือ การปรับแต่งแผนการรักษา ทันตแพทย์จะสแกนฟัน และสั่งผลิตเครื่องมือชุดใหม่ เพื่อแก้ไขการเรียงตัวของฟันที่ยังไม่สมบูรณ์ อาจทำให้ระยะเวลาการรักษายาวขึ้น และอาจมีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม
กรณีที่ฟันเป็นไปตามแผนการรักษา แต่ต้องการจัดฟันใหม่เพิ่มเติม จะเสียค่าใช้จ่ายใหม่ทั้งหมด
5. ไม่ใส่รีเทนเนอร์หลังจัดเสร็จ ฟันยังมีโอกาสเคลื่อนตัวกลับไปตำแหน่งเดิมได้ตลอดเวลา รีเทนเนอร์ จึงมีความสำคัญในการป้องกันฟันเคลื่อนกลับหรือฟันล้ม (Relapse) เพราะฟันมีแนวโน้มจะกลับไปตำแหน่งเดิมหากไม่ยึดไว้
ฟันล้มหลังจัดฟัน หากจำเป็นต้องจัดฟันรอบสอง ควรรีบไปพบทันตแพทย์ตั้งแต่เนิ่น ๆ ไม่ควรปล่อยทิ้งไว้ เพราะจะยิ่งทำให้ฟันเคลื่อนไปเรื่อย ๆ จนอาจทำให้เกิดโรคเหงือกอักเสบ หรือส่งผลกระทบต่อกระดูกขากรรไกรและการบดเคี้ยวได้
ใส่รีเทนเนอร์ แล้วรู้สึกแน่น หรือเจ็บเล็กน้อย ให้พยายามใส่ต่อไป เพื่อให้ฟันเคลื่อนกลับที่เดิม แต่หากใส่ไม่เข้าเลย งดการฝืนใส่อย่างเด็ดขาด แล้วควรพบทันตแพทย์ เพื่อปรับแก้หรือทำใหม่
- ลืมใส่ aligner 1 คืน อาจไม่ทำให้เกิดปัญหาใหญ่ แต่ถ้าเกิดขึ้นบ่อย ๆ จะสะสมเป็นชั่วโมงที่ขาดหายไป และส่งผลต่อการเคลื่อนฟัน
- กรณีที่ใส่ aligner ชุดถัดไป แล้วรู้สึกแน่นมาก อาจหมายความว่า ฟันยังเคลื่อนไปไม่ถึงตำแหน่งที่ต้องการ ควรปรึกษาทันตแพทย์ก่อนเปลี่ยน


ทพ.ญ. ลีรวรรณ (หมอลี)


