รักษารากฟัน (Root Canal Treatment) ต้องถอนฟันไหม
การถอนฟันไม่จำเป็นต้องทำทุกครั้งเมื่อฟันผุรุนแรง โดยการรักษารากฟัน แม้มีราคาที่สูงกว่า แต่ช่วยคงฟันให้ใช้งานได้นานขึ้น และไม่ส่งผลกระทบช่องปาก การเคี้ยวอาหาร ทำได้เหมือนฟันปกติ ซึ่งนับว่าเป็นทางออกในการรักษาฟันผุได้อย่างดี
การรักษารากฟันคืออะไร เคสไหนที่ไม่ต้องถอนฟัน
การรักษารากฟัน (Root Canal Treatment) คือ การกำจัดเชื้อจุลชีพในโพรงประสาทฟัน หรือ เนื้อเยื่อขนาดเล็กที่ในฟัน สาเหตุการติดเชื้อ และโพรงประสาทฟันอักเสบ

ทันตแพทย์จะทำความสะอาดโพรงประสาทฟันไม่ให้มีเชื้อโรคหลงเหลืออยู่ จากนั้นจึงซ่อมแซม อุดคลองรากฟัน และตกแต่งสร้างฟันใหม่ให้สวยงาม คืนความแข็งแรง ให้ฟันกลับมาใช้งานได้ตามปกติ
การรักษารากฟัน (Root Canal Treatment) ช่วยให้ยังมีฟันที่ใช้งานได้ โดยไม่ต้องถอนฟัน และป้องกันไม่ให้ติดเชื้อลามไปยังฟันซี่อื่น

ทำไมทันตแพทย์ แนะนำให้รักษารากฟันแทนการถอน
- ฟันแท้ไม่สามารถงอกขึ้นมาใหม่ได้ การรักษารากฟัน ช่วยให้การพูด การยิ้ม การเคี้ยว กัด รับประทานอาหาร ได้เหมือนปกติ
- การรักษารากฟัน และซ่อมแซมฟันเรียบร้อยแล้ว ช่วยเรื่องการเคี้ยวที่ดี ดูแลทำความสะอาดง่าย รากฟัน ช่วยรักษาสันเหงือกไว้ไม่ให้ยุบตัว
- การถอนฟัน แล้วปล่อยให้ฟันมีช่องว่างเป็นเวลานาน ทำให้ฟันล้ม โดยเฉพาะในผู้สูงวัย อาจทำเหงือกร่นได้
ถอนฟัน แล้วใส่ฟันปลอมทดแทน แม้จะมีรอยยิ้มจะเหมือนเดิม และเคี้ยว กัด รับประทานอาหารได้ แต่การใส่ฟันปลอมต้อง ถอด-ใส่ และดูแลรักษาซึ่งมีความยุ่งยากในชีวิตประจำวันเพิ่มเข้ามา

การรักษารากฟัน มีราคาสูงกว่า แต่สามารถรักษาฟันแท้ไว้ได้ ไม่ต้องเจ็บในการถอนฟัน และยังไม่ต้องเสียค่าซ่อมฟันที่หายไป อย่างการ การทำรากฟันเทียม การทำสะพานฟัน หรือฟันปลอม ซึ่งก็มีค่ารักษาที่มีราคาสูงเช่นกัน
ใคร “รักษารากฟัน” ได้ และไม่ต้องถอนฟัน
ฟันผุรุนแรง อาจไม่สามารถรักษารากฟันได้ ทันตแพทย์จะเป็นผู้พิจารณาการรักษาตามความเหมาะสมของแต่ละเคส
- ฟันผุถึงโพรงประสาทฟัน แต่เนื้อฟันยังเหลือเพียงพอ มีอาการปวด ฟันยังแข็งแรง ไม่เสียหายมาก ทันตแพทย์สามารถเข้าถึง คลองรากฟัน ได้ และสามารถครอบฟันได้ ทันตแพทย์จะเลือกใช้การรักษารากฟัน
- ฟันอักเสบ ติดเชื้อที่รากฟัน แต่ยังไม่รุนแรงมาก การรักษารากฟัน เป็นการรักษา ช่วยฟันที่มีการติดเชื้อ ปวดจากการอักเสบในฟัน ช่วยให้ใช้ฟันได้เหมือนเดิม โดยหากการติดเชื้อนั้น ยังคงฆ่าเชื้อได้ ทันตแพทย์จะทำความสะอาดคลองรากฟัน และใส่ยาฆ่าเชื้อ แล้วจึงทำการอุดฟันหลังจากที่การติดเชื้อหายดี
- ตุ่มหนองปลายรากฟัน (Periapical Abscess) แต่รากฟันยังแข็งแรง โครงสร้างฟันยังดี ทันตแพทย์สามารถรักษาคลองรากฟัน และระบายหนองได้ การรักษารากฟัน ด้วยการผ่าตัดปลายราก โดยใช้กล้องจุลทัศน์ เพื่อเพิ่มการมองเห็น และผ่าตัดปลายรากส่วนที่ติดเชื้อมากออกบางส่วน
- ฟันที่ได้รับแรงกระแทกจนโพรงประสาทเสียหาย ฟันแตกจากอุบัติเหตุ แต่หากโพรงประสาทเสียหายหรือฟันตาย ก็สามารถรักษารากฟันและครอบฟันเพื่อใช้งานต่อไปได้
- ฟันกรามผุ แต่รากยังแข็งแรง สามารถอุดหรือรักษารากฟันได้ เพราะฟันกรามเป็นซี่ที่ใช้ในการเคี้ยว การสูญเสียฟันกราม จะกระทบต่อการเคี้ยวอาหารอย่างมาก
เคสไหนที่จำเป็นต้องถอนฟัน
- ฟันเสียหายมาก ไม่สามารถแก้ไข ฟื้นคืนด้วยการรักษารากฟัน ฟันผุ จนเหลือเนื้อฟันน้อยเกินไป ทำครอบฟันไม่ได้ การรักษารากฟันก็ไม่เกิดประโยชน์ เพราะฟันจะหักซ้ำในภายหลัง กรณีนี้ทันตแพทย์จะแนะนำให้ถอนฟัน
- เนื้อฟันเหลือน้อย รากฟันอ่อนแอ รอยผุลาม เนื้อฟันเหลือน้อย และรากฟันอ่อนแอ หากปล่อยไว้ มีความเสี่ยงต่อการอักเสบ ปวด บวม การรักษายุ่งยากมากขึ้น
- โรคเหงือก (Advanced Periodontitis) ฟันโยกทำให้กระดูกรองรับฟันสึกกร่อน ไม่สามารถรักษาได้ เพราะฐานรองรับไม่แข็งแรงเพียงพอ
- รากฟันแตกหักแนวตั้ง (Vertical Root Fracture) ทันตแพทย์แนะนำให้ถอน เพราะการรักษารากฟัน ไม่สามารถซ่อมแซมการแตกแนวนี้ได้ และเสี่ยงต่อการติดเชื้อในกระดูกบริเวณข้างเคียง
- ฟันคุด ควรผ่า หรือถอนออก เพื่อป้องกันการติดเชื้อ เนื่องจากฟันคุด เป็นตำแหน่งที่ทำความสะอาดได้ยาก ทำให้ฟันผุได้ง่าย หรือฟันคุดที่ติดข้างในขากรรไกร อาจเปลี่ยนเป็นถุงน้ำ หรือเนื้องอกได้
- ฟันผุที่ต้องถอน เพื่อการจัดฟัน ทันตแพทย์พิจารณาแล้วว่าต้องถอนเพื่อการจัดฟัน หากบังเอิญเป็นซี่เดียวกัน ก็สามารถถอนซี่ โดยไม่ต้องพิจารณาอุดหรือรักษารากฟัน
การรักษารากฟัน ประกอบด้วย 2 ขั้นตอน คือ
- ขั้นตอนการรักษารากฟัน
- ขั้นตอนการบูรณะฟันด้วยการอุดฟันหรือทำครอบฟัน
ทันตแพทย์จะ X-ray ประเมินสภาพรากฟัน และความรุนแรงของการติดเชื้อ จากนั้นฉีดยาชาในการเปิดโพรงประสาทฟัน และเข้าถึงคลองรากฟัน วัดความยาวคลองรากฟัน (1–4 คลองราก ขึ้นอยู่กับซี่ฟัน) ทำการขยาย ทำความสะอาด และใส่น้ำยาฆ่าเชื้อ เพื่อล้างทำความสะอาดในคลองรากฟัน แล้วจึงทำการปิดด้วยวัสดุชั่วคราว เมื่อเสร็จแล้ว จึงจะนัดเข้ามาอุดคลองรากฟันถาวร และทำครอบฟันในครั้งต่อไป
รักษารากฟัน ต้องพบทันตแพทย์กี่ครั้ง
ขึ้นอยู่กับระดับความซับซ้อนของการรักษา โดยทันตแพทย์จะเป็นผู้พิจารณาตามแต่ละเคส
- โดยทั่วไปใช้เวลา 1–3 ครั้ง
- ฟันหน้า หรือ ฟันที่มีรากเดียว เพียง 1–2 ครั้ง
- ฟันกราม หรือฟันที่มีหลายราก พบแพทย์ 2–4 ครั้ง
- หากมีการติดเชื้อรุนแรง หรือเป็นการรักษารากฟันซ้ำ ต้องพบทันตแพทย์ 3–5 ครั้ง
ทันตแพทย์จะประเมินการรักษารากฟันจากปัญหาที่เกิดขึ้น เช่น
- ปริมาณเนื้อฟันที่เหลืออยู่ หากเหลือมากพอที่จะทำครอบฟัน การรักษารากฟันจะเหมาะกว่า แต่หากเหลือน้อย ไม่สามารถครอบฟันได้ แพทย์จึงพิจารณาการถอนฟัน
- การรักษารากฟัน รากฟันต้องแข็งแรง และไม่แตกหักในแนวตั้ง
- การรักษารากฟัน เหมาะกับเคสที่ฟันยังรักษาได้ การถอนฟัน เหมาะกับเคสที่ฟันรักษาไม่ได้แล้ว
ฟันผุ ปวดมาก ต้องถอนเสมอไหม
หากฟันแข็งแรง แนะนำให้รักษารากฟัน เพราะอาการปวดรุนแรง อาจเกิดจากการอักเสบของโพรงประสาทที่สามารถรักษาได้
ถ้าถอนฟันแล้วไม่ใส่ฟันปลอม จะเป็นอะไรไหม
ฟันข้างเคียงมีโอกาสจะเอียงเข้าหาช่องว่าง ส่งผลให้กระดูกขากรรไกรยุบตัว และการเคี้ยวทำได้ไม่ดีในระยะยาว
การรักษารากฟัน หากฟันซี่นั้นต้องการการอุดในบริเวณกว้าง การครอบฟันช่วยเพิ่มความแข็งแรง ทนทาน และป้องกันการแตกหักได้ในระยะยาว รักษารากฟันแล้วฟันอยู่ได้นานหลายปี หรือตลอดไป ขึ้นอยู่กับการบูรณะฟันที่เหมาะสม การครอบฟัน ช่วยเพิ่มความแข็งแรง รวมถึง การดูแลสุขภาพช่องปากอย่างสม่ำเสมอ
ผู้ที่มีโรคประจำตัว รับประทานยาละลายลิ่มเลือด ส่งผลให้เมื่อมีบาดแผลเลือดออกแล้วหยุดได้ยาก จำเป็นต้องรับการเจาะเลือด เพื่อตรวจดูค่าเวลาการหยุดเลือดก่อนรักษา และ ผู้ที่มีภาวะเกล็ดเลือดต่ำก็ต้องได้รับการประเมินก่อนเช่นกัน
พบทันตแพทย์ อย่าปล่อยให้ฟันผุลุกลาม
- X-Ray ฟัน เพื่อให้ทันตแพทย์ประเมินสภาพรากฟัน และกระดูกรอบข้าง
- ทันตแพทย์จะแนะนำวิธีการรักษา งทางเลือกและค่าใช้จ่าย ในแต่ละเคสอย่างเหมาะสม
- ดูแลสุขภาพช่องปากหลังการรักษา ด้วยการแปรงฟัน 2 ครั้งต่อวัน ใช้ไหมขัดฟัน และพบทันตแพทย์ตรวจเช็คทุก 6 เดือน
บรรยากาศการเรียนการสอน โดยคุณหมอเมฆ (iExcel Expert) ร่วมบรรยายและถ่ายทอดประสบการณ์ เกี่ยวกับ การเปิดตัวรากฟันเทียมรุ่นใหม่ (Straumann iExcel) ที่พัฒนาให้ตอบโจทย์ทั้งความแม่นยำ ความแข็งแรงและประสิทธิภาพในการรักษาที่ดีขึ้น และคุณหมอลี ยังได้เข้าร่วม Training ยกระดับมาตรฐานการรักษาและเลือกใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสมแก่คนไข้แต่ละราย
อัลไพน์ เดนทัล คลินิก พร้อมดูแลทุกท่านด้วยรากฟันเทียมคุณภาพระดับโลก

ทพ.ญ. ลีรวรรณ (หมอลี)







