อุบัติเหตุทำฟันแหว่งครึ่งซี่ (Half tooth) รักษาได้ไหม

ศูนย์ทันตกรรมรากเทียม

ล้มกระแทกพื้น ชนกับสิ่งของแข็ง กัดอาหารแข็ง หรือโดนกระแทกระหว่างเล่นกีฬา สาเหตุที่พบบ่อยของ ฟันแหว่ง หรือ ฟันแตก

หลายคนคิดว่า ฟันแหว่งนิดเดียว ปล่อยไว้ก่อนแล้วค่อยรักษา แต่รู้ไหมว่า ฟันที่แหว่ง หรือแตกเล็กน้อย สามารถลุกลามเป็นปัญหาใหญ่ได้ ทั้งการเสียวฟัน ติดเชื้อในโพรงประสาทฟัน หรือฟันแตกเพิ่ม หากไม่รักษา

ฟันแหว่งมีกี่ระดับ

  • แตกเฉพาะผิวเคลือบฟัน (Enamel Fracture) ยังไม่ถึงชั้นเนื้อฟัน ไม่มีอาการเจ็บหรือเสียว พบได้บ่อยจากการกัดของแข็ง หรืออุบัติเหตุเล็กน้อย
  • แตกถึงชั้นเนื้อฟัน (Dentin Fracture) ไม่โดนโพรงประสาทฟัน รู้สึกเสียวเมื่อโดนอากาศเย็น หรือของเย็น-ร้อน ต้องรักษาโดยเร็วเพื่อป้องกันการติดเชื้อ
  • แตกถึงโพรงประสาทฟัน (Pulp Exposure) มีอาการปวดรุนแรง มีเลือดออก หรือปวดตุบ ๆ ต้องรักษาโดยด่วน และอาจต้องรักษารากฟัน (Root Canal Treatment) ก่อนบูรณะฟัน
  • แตกถึงรากฟัน (Root Fracture) จากอุบัติเหตุรุนแรง เช่น อุบัติเหตุทางรถยนต์ หรือล้มหนัก อาจต้องถอนฟัน และใส่ฟันเทียม หรือทำรากฟันเทียม
  • ฟันหักครึ่งซี่ หรือแตกตามแนวดิ่ง (Vertical/Oblique Root Fracture) อาจต้องถอนฟัน

สิ่งที่ควรทำเมื่อฟันแหว่งจากอุบัติเหตุ

  1. เก็บชิ้นส่วนฟันที่หักออกมา ใส่ในภาชนะที่มีนมสด หรือน้ำเกลือ หรือแม้แต่น้ำลายของตัวเอง อย่าเก็บแบบแห้ง เพราะเซลล์ฟันยังมีชีวิตอยู่ และอาจนำไปต่อได้ (ในบางกรณี)
  2. บ้วนปากด้วยน้ำสะอาด เพื่อทำความสะอาดฟัน ไม่ควรแปรงแรง ๆ บริเวณนั้น
  3. หากมีเลือดออก กดด้วยผ้าสะอาดค้างไว้ 10-15 นาที รีบไปพบแพทย์
  4. หลีกเลี่ยงอาหาร และน้ำร้อน-เย็นจัด เพราะจะทำให้เสียว และระคายเคืองต่อเนื้อฟัน
  5. พบทันตแพทย์ภายใน 24-48 ชั่วโมง โดยเฉพาะถ้ามีอาการปวด หรือมีเลือดออก

วิธีรักษาฟันแหว่ง

อุดฟัน ด้วยเรซิน (Composite Resin) ซึ่งมีสีใกล้เคียงกับสีฟัน เติมบริเวณที่แหว่ง หรือแตก ง่าย รวดเร็ว และประหยัด เหมาะกับฟันแหว่งเล็กน้อยถึงปานกลาง

ถอนฟัน อุดฟัน ขูดหินปูน

อุดฟัน เหมาะกับ

  • ฟันแหว่งระดับที่ 1-2 เฉพาะผิวเคลือบหรือถึงเนื้อฟันเล็กน้อย
  • รอยแตก หรือแหว่งที่ไม่ใหญ่เกินไม่เกิน 1/3 ของฟัน

ข้อดีของการอุดฟัน

  • ทำเสร็จใน 30-60 นาที
  • ไม่ต้องกรอฟัน
  • แก้ไขหรือเปลี่ยนใหม่ได้ง่าย

ข้อจำกัดของการอุดฟัน

  • ความทนน้อยกว่าวีเนียร์ หรือครอบฟัน (อายุการใช้งาน 5-7 ปี)
  • อาจเปลี่ยนสีได้เมื่อเวลาผ่านไป โดยเฉพาะหากดื่มกาแฟหรือชาบ่อย
  • ไม่เหมาะกับรอยแตกขนาดใหญ่
  • อาจแตก หรือหลุดได้ หากกัดของแข็ง

วีเนียร์ (Veneer) จากเซรามิก หรือพอร์ซเลน ที่ออกแบบให้พอดีกับหน้าฟันแต่ละซี่ สามารถซ่อมแซมรูปร่างฟันที่แหว่ง และปรับสีได้

เซรามิกวีเนียร์

วีเนียร์ เหมาะกับ

  • ฟันแหว่งระดับที่ 1-2 บริเวณฟันหน้า
  • ต้องการแก้ปัญหาทั้งรูปร่าง และสีฟันพร้อมกัน
  • รอยแตกที่ไม่ใหญ่มาก และฟันยังแข็งแรงพอ
  • ต้องการความสวยงาม เหมือนฟันแท้

ครอบฟัน (Dental Crown) ฟันทั้งซี่ ด้วยวัสดุ เช่น เซรามิก เซอร์โคเนีย หรือโลหะผสม เป็นตัวเลือกที่เหมาะสมเมื่อฟันแตก หรือแหว่งมากกว่าครึ่งหนึ่งของตัวฟัน หรือรักษารากฟันมาแล้ว

ครอบฟัน

ครอบฟัน เหมาะกับ

  • ฟันแหว่งหรือแตกระดับที่ 2-3 ที่มีความเสียหายมาก
  • ฟันที่รักษารากฟัน (Root Canal)
  • ฟันที่มีการอุดฟันขนาดใหญ่ เสี่ยงแตกเพิ่ม
  • กรณีที่วีเนียร์ไม่สามารถรองรับความเสียหายได้
วัสดุครอบฟัน
  • เซรามิกล้วน (All-Ceramic) สวยงาม เป็นธรรมชาติ เหมาะกับฟันหน้า
  • เซอร์โคเนีย (Zirconia) แข็งแรง เหมาะกับฟันกราม
  • โลหะผสมเคลือบเซรามิก (PFM) ทนทาน ราคาปานกลาง
  • โลหะ แข็งแรง แต่มองเห็นได้ชัด ไม่นิยมใช้กับฟันหน้า

รักษารากฟัน (Root Canal Treatment) หากฟันแหว่งลึกจนถึงโพรงประสาทฟัน (ระดับที่ 3) ก่อนที่จะบูรณะด้วยวิธีอื่น ทันตแพทย์จะทำการ รักษารากฟัน เพื่อนำเนื้อเยื่อประสาทที่ติดเชื้อ หรือตายออก แล้วอุดโพรงรากฟัน จึงค่อยทำครอบฟัน หรืออุดฟันทับ

รักษารากฟัน ไม่เจ็บอย่างที่คิด
  • ปวดรุนแรงหรือปวดตุบ ๆ บริเวณฟันที่แตก
  • เสียวฟันผิดปกติ เมื่อสัผัสอาหารร้อนหรือเย็น
  • เหงือกบวม หรือมีหนอง ใกล้ฟันที่แตก
  • ฟันดำ หรือเปลี่ยนสีหลังอุบัติเหตุ

ทำรากฟันเทียม (Dental Implant) กรณีที่รอยแตกลึกถึงรากฟัน  หรือฟันไม่สามารถรักษาไว้ได้ ทันตแพทย์จำเป็นต้องถอนฟันซี่นั้นออก และแทนที่ด้วย รากฟันเทียม ซึ่งเป็นสกรูไทเทเนียมฝังลงไปในกระดูกขากรรไกรแล้วสวมครอบฟันทับ

รากฟันเทียม

ทำรากฟันเทียม เหมาะกับ

  • ฟันแตกระดับที่ 4-5 ที่ไม่สามารถรักษาไว้ได้
  • ผู้ที่กระดูกขากรรไกรแข็งแรงพอ
  • ผู้ที่ต้องการทดแทนฟันที่หายไปอย่างถาวร

การจัดฟัน ร่วมกับการบูรณะ กรณีที่ฟันแหว่งจากอุบัติเหตุ และมีปัญหาการสบฟันร่วมด้วย เช่น ฟันซ้อนเก หรือฟันบนล้นกดฟันล่างจนแตก

จัดฟัน

กรณีที่เหมาะกับการจัดฟัน

  • ฟันบนล้น ฟันยื่นและโดนกระแทกบ่อย
  • ฟันซ้อนเก และมีตำแหน่งฟันที่เสี่ยงต่อการแตกซ้ำ
  • ต้องการเปิดพื้นที่ทำรากฟันเทียม
  • ต้องการปรับตำแหน่งฟัน ก่อนทำวีเนียร์
invisalign ราคาเท่าไหร่

คำถามที่พบบ่อย

ฟันแหว่งนิดเดียว ปล่อยทิ้งไว้ได้ไหม ถ้าไม่เจ็บ

หากไม่เจ็บ แต่มีรอยแหว่ง ก็มีโอกาสที่ฟันจะแตกเพิ่มได้จากแรงกัด นอกจากนี้คมของฟันที่แหว่ง อาจบาดเนื้อเยื่อในปากได้ ควรพบทันตแพทย์เพื่อประเมิน และทำการรักษาโดยเร็ว

อุดฟัน กับวีเนียร์ ต่างกันอย่างไร

  • การอุดฟัน (Composite Bonding) เติมวัสดุเรซินลงในรอยแตกโดยตรง ทำได้เร็ว ราคาถูกกว่า แต่ทนทานน้อยกว่าและอาจเปลี่ยนสีได้ 
  • วีเนียร์ (Veneer) เป็นแผ่นเซรามิกติดทับหน้าฟัน ให้ความสวยงาม ทนทาน แต่ราคาสูง เหมาะกับฟันหน้าที่มองเห็นชัด

ฟันแหว่ง ต้องรักษารากฟันทุกครั้งไหม

การรักษารากฟัน จำเป็นก็ต่อเมื่อมีรอยแตกลึกถึงโพรงประสาทฟัน ร่วมกับมีอาการปวดรุนแรง หากฟันแตกบริเวณผิวเคลือบ หรือเนื้อฟัน ทันตแพทย์สามารถบูรณะได้โดยไม่ต้องรักษารากฟัน

วีเนียร์ แก้ฟันแหว่ง ต้องกรอฟันไหม

ต้องกรอฟันบางส่วน ประมาณ 0.3-0.7 มม. เพื่อให้วีเนียร์ติดได้พอดี และไม่ดูหนาเกินไป หากใช้วัสดุ Lumineers อาจกรอน้อยมาก หรือไม่กรอเลย (ขึ้นอยู่กับลักษณะเนื้อฟัน และปัญหาที่เกิดขึ้น) ทันตแพทย์จะประเมินว่าการดูแลรักษาเหมาะกับ Veneer แบบไหน

ฟันแตกถึงโพรงประสาท รักษาได้ไหม

ยังรักษาได้ด้วยการรักษารากฟันแล้วจึงใส่เดือยฟัน และครอบฟัน รากฟันที่รักษาแล้ว ใช้งานได้หลายสิบปี ยกเว้นกรณีที่รอยแตกลึกถึงรากฟัน หรือมีการติดเชื้อรุนแรง อาจจำเป็นต้องถอนฟัน

ทพ.ญ. ลีรวรรณ (หมอลี)

ทันตแพทย์ Alpine Dental Clinic คุณหมอด้านรากฟันเทียม ใส่ฟัน วีเนียร์ ทันตแพทยศาสตร์บัณฑิต จากมหาวิทยาลัยมหิดล (เกียรตินิยมอันดับ 1 เหรียญทอง) ดูประวัติแพทย์

หมอลี

ทพ.ญ. ลีรวรรณ (หมอลี)

ทันตแพทย์ Alpine Dental Clinic คุณหมอด้านรากฟันเทียม ใส่ฟัน วีเนียร์ ทันตแพทยศาสตร์บัณฑิต จากมหาวิทยาลัยมหิดล (เกียรตินิยมอันดับ 1 เหรียญทอง) ดูประวัติแพทย์