หลังทำวีเนียร์ (Veneer) จัดฟัน (Braces) ได้ไหม
ตัดสินใจทำ วีเนียร์ (Veneer) เพื่อเปลี่ยนรอยยิ้มให้ขาวสวยแล้ว แต่มาเริ่มรู้สึกภายหลังว่าฟันเรียงตัวไม่สวยอย่างที่ต้องการ ก็สามารถจัดฟันใสได้ โดยมีเงื่อนไขที่ทันตแพทย์จะทำการตรวจสุขภาพช่องปากก่อนทำการจัดฟัน
การจัดฟันคือการติดเครื่องมือลงบนผิวฟัน โดยปกติแล้วกาวทันตกรรมจะยึดเกาะกับเคลือบฟันธรรมชาติ แต่เมื่อเคยทำวีเนียร์มาแล้ว จะทำให้ฟันมีเซรามิค หรือคอมโพสิตกั้นอยู่ ส่งผลต่อการยึดติดของอุปกรณ์จัดฟัน เช่น
- แรงยึดเกาะ โดยทั่วไปแล้ววัสดุวีเนียร์จะมีความเรียบเนียนสูง ทำให้แบร็กเก็ตของการจัดฟันแบบเหล็กติดยากกว่าปกติ
- การติดและถอดเครื่องมือ อาจทำให้ผิวหน้าของวีเนียร์เสียหาย หรือเกิดการบิ่นแตกได้
ดังนั้น การจัดฟันใส จึงเหมาะกับผู้ที่ทำวีเนียร์มากกว่าจัดฟันแบบเหล็ก
รูปแบบการจัดฟันในปัจจุบันควรคำนึงถึง”ไลฟ์สไตล์” และ “ปัญหาโครงสร้างฟัน” ปัจจุบันการจัดฟันแบ่งออกเป็น 4 ประเภทหลัก ได้แก่
1. จัดฟันแบบเหล็ก
รูปแบบการจัดฟัน จะมีการติดเครื่องมือ (Brackets) ไว้ที่ผิวฟันด้านหน้าและใช้ยาง (O-ring) รัดลวดเพื่อเคลื่อนฟัน ราคาประหยัด ช่วยในการแก้ไขปัญหาฟันซ้อนเกรุนแรงได้ดีมาก แต่จะเห็นเครื่องมือชัดเจน ต้องเข้าพบทันตแพทย์ทุกเดือน และดูแลความสะอาดได้ยากกว่าแบบอื่น เหมาะสำหรับวัยรุ่น หรือผู้ที่ต้องการความคุ้มค่าและมีวินัยในการทำความสะอาด
2.จัดฟันแบบเซรามิก (Ceramic Braces)
การทำงานเหมือนแบบเหล็ก แต่ตัววัสดุที่ติดบนฟันจะทำจาก เซรามิกสีใสหรือสีเหมือนฟัน จึงมีความสวยงามมากกว่าแบบเหล็ก เพราะเครื่องมือจะกลืนไปกับผิวฟัน แต่ตัววัสดุอาจมีความเปราะกว่าเหล็กเล็กน้อย และมีราคาสูงกว่าแบบเหล็ก เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการจัดฟันแบบติดแน่นแต่ไม่อยากให้ดูเด่นสะดุดตาจนเกินไป
3. การจัดฟันแบบดามอน (Damon)
เทคโนโลยีที่ใช้ “ฝาล็อก” เพื่อยึดลวดแทนการใช้ยางรัด ทำให้ลดแรงเสียดทานระหว่างลวดกับฟัน ทำให้เจ็บน้อยกว่า ฟันเคลื่อนที่ได้เร็วขึ้น (ลดระยะเวลาจัดฟันลงได้ 4-6 เดือน) และไม่ต้องมาหาหมอบ่อย (6-8 สัปดาห์ต่อครั้ง) ราคาสูงกว่าแบบเหล็ก เหมาะสำหรับคนที่ไม่ค่อยมีเวลามาพบหมอ หรือกลัวความเจ็บปวดจากการดึงฟัน
4. การจัดฟันใส (Invisalign)
แผ่นพลาสติกใสครอบฟัน ออกแบบด้วยระบบคอมพิวเตอร์ 3D เฉพาะบุคคล สามารถถอดออกได้ขณะรับประทานอาหาร มองไม่เห็นว่าจัดฟันอยู่ ทำความสะอาดง่ายมาก (ใช้ไหมขัดฟันได้ปกติ) และเจ็บน้อยที่สุด คนไข้ต้องมีวินัยสูงในการเปลี่ยนเครื่องมือตามแพทย์กำหนด (ต้องใส่เครื่องมืออย่างน้อย 20-22 ชั่วโมงต่อวัน) เหมาะสำหรับ นักธุรกิจ ผู้บริหาร หรือผู้ที่ทำ วีเนียร์ มาแล้ว
ทำไมจัดฟันใส เหมาะกับผู้ทำวีเนียร์
- ไม่ต้องติดเครื่องมือถาวร โดยการจัดฟันใสใช้อุปกรณ์ที่ถอดได้ ซึ่งช่วยในการลดแรงกระทำโดยตรงต่อผิวหน้าวีเนียร์
- ถนอมวัสดุอุดฟันและเซรามิก ลดโอกาสที่วีเนียร์จะหลุดหรือบิ่นจากการดึงของลวดจัดฟัน
- ใช้ซอฟต์แวร์วางแผนการเคลื่อนที่ของฟันอย่างละเอียด ทำให้ควบคุมแรงกดได้สม่ำเสมอ
ก่อนตัดสินใจ จัดฟัน หลังจากทำ วีเนียร์ มาแล้ว ควรปรึกษาทันตแพทย์
- ความแข็งแรงของรากฟัน ต้องแข็งแรงพอที่จะรองรับแรงเคลื่อนจากการจัดฟัน
- ความแนบสนิทของวีเนียร์ หากวีเนียร์เริ่มเสื่อมสภาพ ทันตแพทย์อาจแนะนำให้เปลี่ยนก่อนหรือหลังจัดฟัน
- การใช้ปุ่มยึด (Attachments) ในกรณีจัดฟันใส อาจมีการติดปุ่มเล็กๆ บนวีเนียร์ ซึ่งต้องใช้เทคนิคการยึดเกาะพิเศษ
หากฟันมีปัญหาการสบฟันที่รุนแรง ทันตแพทย์อาจพิจารณาการจัดฟันแบบเหล็ก แต่ต้องแจ้งให้ทราบถึงความเสี่ยงที่วีเนียร์อาจต้องทำใหม่หลังจัดเสร็จ
จัดฟันก่อนหรือทำวีเนียร์ก่อนดีกว่ากัน
หากพบว่าการเรียงตัวของฟันไม่เป็นไปตามต้องการ มีปัญหาการสบฟัน การเคี้ยวอาหาร ควรเข้ารับการจัดฟันให้เรียงตัวสวยก่อน แล้วจึงค่อยทำ วีเนียร์ เพื่อปิดช่องว่างหรือปรับรูปทรงฟัน
- สูญเสียเนื้อฟันจากการกรอน้อยลง
- ผลลัพธ์ความสวยงามยาวนานกว่า
การดูแลตัวเองหลังจัดฟันใส (Invisalign) เมื่อติดวีเนียร์ (Veneer)
- หากมีการติดปุ่มยึดบนผิววีเนียร์ แล้วปุ่มเกิดหลุด ให้รีบพบทันตแพทย์ทันที เพราะการติดใหม่บนผิวเซรามิกต้องใช้เทคนิคพิเศษ
- การจัดฟันอาจทำให้เหงือกมีการเปลี่ยนแปลงตำแหน่งเล็กน้อย ควรสังเกตว่าขอบวีเนียร์ยังแนบสนิทกับเหงือกดีหรือไม่
- ตรวจสุขภาพฟันทุก 6 เดือน เพื่อให้ทันตแพทย์เช็กทั้งการเคลื่อนที่ของฟันและความแข็งแรงของกาวที่ยึดวีเนียร์ไปพร้อมกัน

ทพ.ญ. ลีรวรรณ (หมอลี)





