อยากจัดฟัน (braces) แต่ไม่อยากถอนเขี้ยว ทำได้ไหม
เขี้ยว เป็นเสน่ห์อย่างหนึ่งในรอยยิ้มและยังเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว หลายเคสอยากจัดฟันแต่ไม่อยากถอนเขี้ยว ส่วนใหญ่ทันตแพทย์มักไม่นิยมถอนฟันเขี้ยวออกเช่นกัน เพราะเขี้ยวมีประโยชน์ และยังมีรากฟันขนาดใหญ่ช่วยรองรับการสบฟันได้ดี
ฟันเขี้ยวมีรากฟันขนาดใหญ่รองรับแรงสบ และอยู่ในตำแหน่งมุมของโค้งฟัน รองรับมุมปาก และรักษาความสวยงามของรอยยิ้ม หากเขี้ยวไม่ได้ผุมาก หรือส่งผลกระทบต่อสุขภาพฟัน จึงไม่ต้องถอนออก
สัญญาณเตือน เขี้ยวไม่แข็งแรง
- ฟันกรามด้านหลังเสียวเวลาเคลื่อนขากรรไกรไปด้านข้าง
- มีเสียงดังหรือเสียงบดขณะเคี้ยว
- ปวดหัวตอนเช้า
- เห็นรอยสึกบนฟันกรามด้านหลัง
เขี้ยวทำหน้าที่เป็นฟันซี่รองรับฟันกรามด้านหลัง เมื่อคุณขยับขากรรไกรไปด้านข้าง ฟันกรามจะไม่สบกัน และเขี้ยวจะรับน้ำหนักแทน หากไม่มีเขี้ยว หรือเขี้ยวอยู่ในตำแหน่งที่ไม่ถูกต้อง ฟันกรามจะรับแรงโดยตรง และสึกเร็วมากขึ้น
ฟันที่มักถูกถอนในการจัดฟัน คือฟันกรามน้อย ไม่ใช่เขี้ยว ดังนั้นอยากจัดฟัน ไม่อยากถอนเขี้ยวก็สามารถทำได้ แต่ต้องเข้าใจก่อนว่า หลังการจัดฟัน เขี้ยวที่เคยมองเห็น อาจถูกดึงกลับให้เรียงตัวอย่างถูกต้อง จึงอาจมองไม่เห็นเขี้ยวชัดเจนเหมือนก่อนจัดฟัน
ทันตแพทย์จัดฟัน มักเลือกถอนฟันกรามน้อย 2–4 ซี่ (ขึ้นอยู่กับสภาพฟัน)
ฟันกรามน้อย คือฟันซี่ที่ 4 หรือ 5 (นับจากฟันหน้า) อยู่ด้านหลังเขี้ยว เหตุผลที่ถอนกรามน้อย เพราะกรามน้อยสามารถทดแทนได้ เมื่อการจัดฟันดึงเขี้ยวเข้ามาเติมตำแหน่งฟันที่หายไป ช่วยให้การสบฟันได้ดี
กรณีที่หมอให้ถอนฟันซี่ที่สี่ (นับจากซี่กลาง) ซี่ที่อยู่หลังเขี้ยว แทนที่จะถอนเขี้ยว เพื่อสร้างพื้นที่ให้เขี้ยวเคลื่อนลงมาอยู่ในแนวเดียวกับฟันซี่อื่น ให้ฟันเรียงตัวสวยงามมากขึ้น และทำความสะอาดง่ายขึ้น
การพิจารณาถอนเขี้ยว เกิดขึ้นได้ หากทันตแพทย์พบว่า
- เขี้ยวอยู่ผิดตำแหน่ง ส่งผลกระทบต่อโครงฟัน
- เขี้ยวฝังลึกในกระดูก ทำให้การเคลื่อนฟันเข้าสู่ตำแหน่งที่ถูกต้องมีความเสี่ยง เช่น รากฟันข้างเคียงละลาย
- เขี้ยวที่ฝังลึกและเอียงผิดทิศ ไม่สามารถดึงเขี้ยวเข้ามาอยู่ในตำแหน่งที่เหมาะสมได้
แม้จะไม่ถอนเขี้ยวออก แต่เขี้ยวก็จะถูกดึงเข้ามาจนดูไม่มีเขี้ยว หลังการจัดฟัน การจัดฟัน คือให้ฟันอยู่ในแนวฟันที่เรียงตัวสวย ไม่ให้ฟันยื่นออก หรือเก
จัดฟันแบบไหน ไม่ต้องถอนฟัน

- เคสที่มีขากรรไกรกว้าง หรือเป็นกระดูกยังอยู่ในช่วงการเจริญเติบโต สามารถจัดฟันได้โดยไม่ถอน
- ผู้ที่ฟันยื่นไม่มาก ฟันไม่คร่อมริมฝีปาก สัดส่วนใบหน้าสมดุล
- ใบหน้าแบน หรือริมฝีปากบาง การถอนฟันอาจทำให้รูปหน้าเปลี่ยน
ข้อเสียของการจัดฟันโดยไม่ถอนฟัน
- หากอยากให้ฟันตรง สบฟันได้ดี และโครงหน้าสมดุล การถอนฟันจะให้ผลลัพธ์ดีกว่า
- เคสที่จัดฟันไม่ถอน ควรใส่รีเทนเนอร์อย่างสม่ำเสมอ เพราะมีโอกาสที่ฟันจะเคลื่อนกลับง่ายกว่า
- ต้องใช้เครื่องมือเสริม เช่น หมุดจัดฟัน หรือต้องทำการกรอแต่งฟันด้านข้างแบบ IPR
ปรึกษาทันตแพทย์ จัดฟันใส Invisalign

ทพ.ญ. ลีรวรรณ (หมอลี)






