รักษารากฟัน (Root Canal) ต้องครอบฟันไหม
รักษารากฟันแล้ว จำเป็นต้องครอบฟันไหม การครอบฟันช่วยยืดอายุให้ฟันกลับมาอยู่ในสภาพดี สามารถใช้ฟันได้เหมือนปกตินานขึ้นกว่า 15+ ปี เมื่อรักษารากฟันแล้วไม่ครอบฟัน มีโอกาสที่ฟันที่รักษารากฟันเสี่ยงแตกภายใน 2-3 ปี
ทำไมฟันที่รักษารากฟันแล้วถึงเปราะบาง
ฟันที่รักษารากฟันแล้ว โครงสร้างฟันจะเปลี่ยนแปลงไป มีโอกาสในการแตกหักสูงกว่าฟันปกติถึง 9 เท่า และหากไม่ครอบฟัน มีโอกาส 70% ที่ฟันจะแตกภายใน 5 ปี จนต้องถอนทิ้งในที่สุด
สาเหตุที่ฟันหลังรักษารากฟันเปราะบาง
- เส้นประสาทและหลอดเลือดถูกเอาออก ฟันจึงไม่ได้รับสารอาหารและน้ำอีกต่อไป กลายเป็นฟันตาย แห้งกรอบ เหมือนไม้แห้งที่หักง่าย
- โครงสร้างฟันถูกทำลายไปมาก ต้องเจาะเข้าไปในฟันเพื่อทำความสะอาดรากฟัน ทำให้เหลือผนังฟันบางมาก บางครั้งเหลือแค่ 30-40% ของโครงสร้างเดิม
- ฟันสูญเสียความยืดหยุ่น ฟันปกติมีความยืดหยุ่นเล็กน้อย รับแรงกัดได้ดี แต่ฟันที่รักษารากฟันแล้วแข็งกระด้าง รับแรงกระแทกไม่ได้ แตกง่าย
- ฟันเปลี่ยนสี คล้ำลง จากการขาดการหล่อเลียงทำให้ฟันเปลี่ยนเป็นสีเทา-น้ำตาล ดูไม่สวยงาม และยิ่งทำให้โครงสร้างอ่อนแอลง
ไม่ครอบฟัน มีโอกาสที่ฟันจะแตกใน 2-3 ปี ทำให้อาจต้องถอนทิ้ง และเสียเงินทำรากฟันโดยเปล่าประโยชน์ 8,000-15,000 บาท
รักษารากฟันแล้วต้องครอบฟันหรือไม่
การรักษารากฟัน ไม่จำเป็นต้องครอบฟันทันที เพียงแต่หลังการรักษารากฟัน ควรครอบฟันภายใน 3 เดือน เพื่อป้องกันการแตก เสียหาย

| ปัจจัย | ควรครอบฟันทันที | ไม่จำเป็นต้องครอบฟันทันที |
| ปริมาณฟันที่เหลือ | โครงสร้างฟันน้อยกว่า 50% ฟันบางมาก มุมฟันแตก แหว่ง | โครงสร้างฟันมากกว่า 70% ผนังฟันยังแข็งแรง รักษารากฟันหน้า หรือ ฟันซี่เล็ก |
| ตำแหน่งฟัน | ฟันกราม ต้องรับแรงบดเคี้ยวมาก ใช้งานหนัก | ฟันหน้า รับแรงกัดน้อย ไม่ได้ใช้งานหนัก |
ข้อดีของการครอบฟันหลังรักษารากฟัน
- ป้องกันฟันแตก 95% ครอบฟันจะหุ้มและรัดฟันไว้ทั้งซี่ กระจายแรงกัดอย่างสม่ำเสมอ ทำให้ฟันไม่แตกง่าย ใช้ได้ยาวนาน 15-20 ปี
- กินอาหารได้ปกติ ไม่ต้องกังวลว่าฟันจะแตกตอนกัดของแข็ง กินอะไรก็ได้ตามปกติ ไม่เครียดเวลาทานอาหาร
- ครอบฟันจะปิดมิดชิดไม่ให้แบคทีเรียเข้าไปในช่องรากฟันได้ ป้องกันการติดเชื้อซ้ำที่อาจทำให้ต้องรักษาใหม่
- ครอบฟันสามารถปรับสีให้ขาวสวยเท่ากับฟันข้างเคียง ปรับรูปร่างให้สวยงาม ไม่เห็นฟันคล้ำ
- ครอบฟันเซรามิกหรือ Zirconia มีความแข็งแรงสูง ทนทานกว่าฟันแท้เสียอีก ใช้งานได้นาน
ครอบฟันมีแบบไหนบ้าง
|
วัสดุ |
โลหะ (Metal) |
เซรามิก (Ceramic) |
Zirconia |
|---|---|---|---|
|
ราคา |
5,000-8,000 บาท |
8,000-12,000 บาท |
12,000-18,000 บาท |
|
จุดเด่น |
ราคาประหยัดแข็งแรงเหมาะกับฟันกรามซี่ท้ายสุดมองเห็นโลหะสีเทาไม่แนะนำหากต้องการความสวยงาม สีเหมือนฟัน |
สีเหมือนฟันแท้ราคาไม่สูงมากเหมาะกับฟันหน้า หรือฟันกราตรวจไม่เห็นภาพในการ x-ray |
แข็งแรงที่สุดสีเหมือนฟันแท้ ขาวใสไม่เปลี่ยนสีใช้ได้นาน 20+ ปี |
ดูแลฟันหลังรักษารากฟัน (ก่อนและหลังครอบฟัน)
การดูแลที่ถูกต้องจะช่วยยืดอายุฟันและครอบฟันได้นานขึ้น
ดูแลตัวเองหลังครอบฟัน 1-120 วัน
- ห้ามกัดของแข็งเด็ดขาด เช่น กระดูก น็อต น้ำแข็ง เปลือกหอย เพราะฟันเปราะมาก แตกง่าย
- เคี้ยวเบาๆ ระวังการใช้แรงกัดมาก ควรทานอาหารอ่อนๆ เช่น ข้าวต้ม ก๋วยเตี๋ยว ไข่ ปลา ผัก
- แปรงฟันเบาๆ ด้วยแปรงขนนุ่ม แปรงเบาๆ รอบ ๆ ฟันที่อุด ไม่แปรงแรงเกินไป
- มาครอบฟันให้เร็วที่สุด ไม่เกิน 3 เดือน ยิ่งรอนาน ยิ่งเสี่ยงแตก
การดูแลตัวเองหลังครอบฟัน
- แปรงฟันวันละ 2 ครั้ง ใช้ยาสีฟันฟลูออไรด์ แปรงอย่างน้อย 2 นาที ทำความสะอาดรอบ ๆ ครอบฟัน
- ใช้ไหมขัดฟันทุกวัน ทำความสะอาดซอกฟันรอบครอบฟัน ป้องกันเหงือกอักเสบและฟันผุฟันข้างเคียง
- หลีกเลี่ยงอาหารเหนียวแน่น เช่น การเคี้ยวหมากฝรั่ง ลูกอม ทอฟฟี่ ช็อกโกแลตแข็ง
- ตรวจฟันทุก 6 เดือน เพื่อให้ทันตแพทย์ตรวจสอบครอบฟัน ตรวจเหงือก ขัดหินปูน
- ใส่ Mouth Guard ถ้ากัดฟันตอนนอน ป้องกันการกัดทำลายครอบฟันและฟันแท้
คำถามที่ถามบ่อยเกี่ยวกับการครอบฟัน

ทพ.ญ. ลีรวรรณ (หมอลี)


