รักษารากฟัน (Root Canal) ต้องครอบฟันไหม

รักษารากฟัน ต้องครอบฟันไหม

รักษารากฟันแล้ว จำเป็นต้องครอบฟันไหม การครอบฟันช่วยยืดอายุให้ฟันกลับมาอยู่ในสภาพดี สามารถใช้ฟันได้เหมือนปกตินานขึ้นกว่า 15+ ปี เมื่อรักษารากฟันแล้วไม่ครอบฟัน มีโอกาสที่ฟันที่รักษารากฟันเสี่ยงแตกภายใน 2-3 ปี

ทำไมฟันที่รักษารากฟันแล้วถึงเปราะบาง

ฟันที่รักษารากฟันแล้ว โครงสร้างฟันจะเปลี่ยนแปลงไป มีโอกาสในการแตกหักสูงกว่าฟันปกติถึง 9 เท่า และหากไม่ครอบฟัน มีโอกาส 70% ที่ฟันจะแตกภายใน 5 ปี จนต้องถอนทิ้งในที่สุด

สาเหตุที่ฟันหลังรักษารากฟันเปราะบาง

  1. เส้นประสาทและหลอดเลือดถูกเอาออก ฟันจึงไม่ได้รับสารอาหารและน้ำอีกต่อไป กลายเป็นฟันตาย แห้งกรอบ เหมือนไม้แห้งที่หักง่าย
  2. โครงสร้างฟันถูกทำลายไปมาก ต้องเจาะเข้าไปในฟันเพื่อทำความสะอาดรากฟัน ทำให้เหลือผนังฟันบางมาก บางครั้งเหลือแค่ 30-40% ของโครงสร้างเดิม
  3. ฟันสูญเสียความยืดหยุ่น ฟันปกติมีความยืดหยุ่นเล็กน้อย รับแรงกัดได้ดี แต่ฟันที่รักษารากฟันแล้วแข็งกระด้าง รับแรงกระแทกไม่ได้ แตกง่าย
  4. ฟันเปลี่ยนสี คล้ำลง จากการขาดการหล่อเลียงทำให้ฟันเปลี่ยนเป็นสีเทา-น้ำตาล ดูไม่สวยงาม และยิ่งทำให้โครงสร้างอ่อนแอลง

ไม่ครอบฟัน มีโอกาสที่ฟันจะแตกใน 2-3 ปี ทำให้อาจต้องถอนทิ้ง และเสียเงินทำรากฟันโดยเปล่าประโยชน์ 8,000-15,000 บาท

รักษารากฟันแล้วต้องครอบฟันหรือไม่

การรักษารากฟัน ไม่จำเป็นต้องครอบฟันทันที เพียงแต่หลังการรักษารากฟัน ควรครอบฟันภายใน 3 เดือน เพื่อป้องกันการแตก เสียหาย

ครอบฟัน
ปัจจัยควรครอบฟันทันทีไม่จำเป็นต้องครอบฟันทันที
ปริมาณฟันที่เหลือโครงสร้างฟันน้อยกว่า 50% ฟันบางมาก มุมฟันแตก แหว่งโครงสร้างฟันมากกว่า 70% ผนังฟันยังแข็งแรง รักษารากฟันหน้า หรือ ฟันซี่เล็ก
ตำแหน่งฟันฟันกราม ต้องรับแรงบดเคี้ยวมาก ใช้งานหนักฟันหน้า รับแรงกัดน้อย ไม่ได้ใช้งานหนัก

ข้อดีของการครอบฟันหลังรักษารากฟัน

  • ป้องกันฟันแตก 95% ครอบฟันจะหุ้มและรัดฟันไว้ทั้งซี่ กระจายแรงกัดอย่างสม่ำเสมอ ทำให้ฟันไม่แตกง่าย ใช้ได้ยาวนาน 15-20 ปี
  • กินอาหารได้ปกติ ไม่ต้องกังวลว่าฟันจะแตกตอนกัดของแข็ง กินอะไรก็ได้ตามปกติ ไม่เครียดเวลาทานอาหาร
  • ครอบฟันจะปิดมิดชิดไม่ให้แบคทีเรียเข้าไปในช่องรากฟันได้ ป้องกันการติดเชื้อซ้ำที่อาจทำให้ต้องรักษาใหม่
  • ครอบฟันสามารถปรับสีให้ขาวสวยเท่ากับฟันข้างเคียง ปรับรูปร่างให้สวยงาม ไม่เห็นฟันคล้ำ
  • ครอบฟันเซรามิกหรือ Zirconia มีความแข็งแรงสูง ทนทานกว่าฟันแท้เสียอีก ใช้งานได้นาน

ครอบฟันมีแบบไหนบ้าง

วัสดุ

โลหะ (Metal)

เซรามิก (Ceramic)

Zirconia

ราคา

5,000-8,000 บาท

8,000-12,000 บาท

12,000-18,000 บาท

จุดเด่น

ราคาประหยัดแข็งแรงเหมาะกับฟันกรามซี่ท้ายสุดมองเห็นโลหะสีเทาไม่แนะนำหากต้องการความสวยงาม สีเหมือนฟัน

สีเหมือนฟันแท้ราคาไม่สูงมากเหมาะกับฟันหน้า หรือฟันกราตรวจไม่เห็นภาพในการ x-ray

แข็งแรงที่สุดสีเหมือนฟันแท้ ขาวใสไม่เปลี่ยนสีใช้ได้นาน 20+ ปี

ดูแลฟันหลังรักษารากฟัน (ก่อนและหลังครอบฟัน)

การดูแลที่ถูกต้องจะช่วยยืดอายุฟันและครอบฟันได้นานขึ้น

ดูแลตัวเองหลังครอบฟัน 1-120 วัน

  • ห้ามกัดของแข็งเด็ดขาด เช่น กระดูก น็อต น้ำแข็ง เปลือกหอย เพราะฟันเปราะมาก แตกง่าย
  • เคี้ยวเบาๆ ระวังการใช้แรงกัดมาก ควรทานอาหารอ่อนๆ เช่น ข้าวต้ม ก๋วยเตี๋ยว ไข่ ปลา ผัก
  • แปรงฟันเบาๆ ด้วยแปรงขนนุ่ม แปรงเบาๆ รอบ ๆ ฟันที่อุด ไม่แปรงแรงเกินไป
  • มาครอบฟันให้เร็วที่สุด ไม่เกิน 3 เดือน ยิ่งรอนาน ยิ่งเสี่ยงแตก

การดูแลตัวเองหลังครอบฟัน

  • แปรงฟันวันละ 2 ครั้ง ใช้ยาสีฟันฟลูออไรด์ แปรงอย่างน้อย 2 นาที ทำความสะอาดรอบ ๆ ครอบฟัน
  • ใช้ไหมขัดฟันทุกวัน ทำความสะอาดซอกฟันรอบครอบฟัน ป้องกันเหงือกอักเสบและฟันผุฟันข้างเคียง
  • หลีกเลี่ยงอาหารเหนียวแน่น เช่น การเคี้ยวหมากฝรั่ง ลูกอม ทอฟฟี่ ช็อกโกแลตแข็ง
  • ตรวจฟันทุก 6 เดือน เพื่อให้ทันตแพทย์ตรวจสอบครอบฟัน ตรวจเหงือก ขัดหินปูน
  • ใส่ Mouth Guard ถ้ากัดฟันตอนนอน ป้องกันการกัดทำลายครอบฟันและฟันแท้

คำถามที่ถามบ่อยเกี่ยวกับการครอบฟัน

มีโอกาส 70% ที่ฟันจะแตกภายใน 2-5 ปี โดยเฉพาะฟันกรามที่รับแรงกัดมาก เมื่อฟันแตก มักจะแตกถึงโคนรากฟัน ไม่สามารถซ่อมได้ ต้องถอนทิ้ง แล้วทำรากฟันเทียมซึ่งมีค่าใช้จ่ายสูงกว่าครอบฟันถึง 4-6 เท่า นอกจากนี้ยังเสียเวลา เจ็บปวด และอาจมีปัญหาฟันข้างเคียงเคลื่อนมาอีกด้วย

ไม่เจ็บเลย เพราะฟันที่รักษารากฟันแล้วไม่มีเส้นประสาท การเจาะเตรียมฟันจึงไม่เจ็บ กระบวนการทั้งหมดใช้เวลา 2 ครั้ง ครั้งแรกเจาะเตรียมฟันและทำพิมพ์ (1-1.5 ชั่วโมง) พร้อมใส่ครอบฟันชั่วคราว ครั้งที่สองติดครอบฟันจริง (30-45 นาที) รวมประมาณ 1-2 สัปดาห์

ดูแลเหมือนฟันปกติ คือ แปรงฟันวันละ 2 ครั้ง ใช้ไหมขัดฟันทุกวัน และมาตรวจฟันทุก 6 เดือน สิ่งที่ต้องระวังเพิ่มเติมคือไม่กัดของแข็งมากๆ ด้วยฟันที่ครอบ เท่านี้ครอบฟันก็จะอยู่กับคุณได้นาน 15-20 ปีหรือมากกว่า

กินได้ปกติเกือบทุกอย่าง ครอบฟันทนทานดี รับแรงกัดได้ดี แต่ควรหลีกเลี่ยงการกัดสิ่งที่แข็งมากๆ เช่น กระดูก น็อต เม็ดน้ำแข็ง และไม่ควรใช้ฟันเปิดฝาขวดหรือกัดเชือก ส่วนอาหารทั่วไป เช่น เนื้อ ผัก ผลไม้ ขนมปัง กินได้ตามปกติเลย

ทพ.ญ. ลีรวรรณ (หมอลี)

ทันตแพทย์ Alpine Dental Clinic คุณหมอด้านรากฟันเทียม ใส่ฟัน วีเนียร์ ทันตแพทยศาสตร์บัณฑิต จากมหาวิทยาลัยมหิดล (เกียรตินิยมอันดับ 1 เหรียญทอง) ดูประวัติแพทย์

หมอลี

ทพ.ญ. ลีรวรรณ (หมอลี)

ทันตแพทย์ Alpine Dental Clinic คุณหมอด้านรากฟันเทียม ใส่ฟัน วีเนียร์ ทันตแพทยศาสตร์บัณฑิต จากมหาวิทยาลัยมหิดล (เกียรตินิยมอันดับ 1 เหรียญทอง) ดูประวัติแพทย์