ผู้ปกครองควรรู้! เมื่อลูกน้อยฟันแท้หลุด (Permanent teeth)
อุบัติเหตุ ทำให้ฟันหน้าหลุดออก โดยเฉพาะในเด็กเล็กที่ฟันแท้เพิ่งเกิดขึ้นแทนที่ฟันน้ำนมที่หลุดออกไป พ่อแม่หลายคนตกใจนำฟันไปทิ้ง บางคนนำฟันไปล้างจนสะอาด ซึ่งแท้จริงแล้วฟันแท้ที่หลุดจากอุบัติเหตุ รีบนำไปให้ทันตแพทย์ทำการฟื้นคืนหรือใส่ฟันกลับเข้าที่ได้
ฟันแท้ เป็นฟันที่ขึ้นชุดที่สอง จำนวน 32 ซี่ ฟันแท้ซี่แรกจะเริ่มขึ้นตั้งแต่เด็ก (อายุ 6 ขวบ) ฟันกรามล่างซี่ที่ 1 ในขณะที่ ฟันน้ำนมหน้าซี่กลาง 2 ซี่ จะขึ้นช่วงอายุ 8-12 เดือน และหลุดช่วงอายุ 6-7 ปี ฟันหน้าซี่ข้าง 2 ซี่ จะขึ้นช่วงอายุ 9-13 เดือน และหลุดช่วงอายุ 7-8 ปี
หากเด็กยังอายุต่ำกว่า 6 ปี และฟันหลุด อาจเป็นฟันน้ำนม แต่หากอายุ 6 ปีขึ้นไปและมีฟันขนาดใหญ่ อาจเป็นฟันแท้ ต้องรีบพบทันตแพทย์ทันที

ฟันแท้ที่หลุดออกจะไม่สามารถงอกใหม่ได้ ดังนั้น หากฟันแท้หลุดด้วยอุบัติเหตุ ให้รีบไปพบทันตแพทย์ พร้อมกับฟันแท้ซี่นั้นทันที เพื่อที่ทันตแพทย์ทำการรักษาฟันแท้ไม่ให้หลุดถาวร
สิ่งที่ต้องทำเมื่อฟันแท้หลุดจากอุบัติเหตุ
- หาฟันให้พบโดยเร็ว หลีกเลี่ยงการจับ สัมผัสรากฟัน ซึ่งตัวฟันมีสีขาวกว่า และไม่มีปลายแหลม
- หลีกเลี่ยงการขัด แปรง ถูฟัน เพราะจะทำให้เซลล์เยื่อยึดกระดูก และฟันตายได้ หากฟันสกปรกมาก ให้ล้างโดยจับที่ตัวฟัน เปิดให้น้ำไหลเอื่อยๆ ผ่าน หรือ จับเฉพาะบริเวณตัวฟัน เอาน้ำนมจืดมาเทราดลงบนฟัน ระวังส่วนผิวรากฟัน อย่าใช้นิ้วถูบริเวณนี้ เพราะจะทำให้เนื้อเยื่อที่หุ้มรากฟันฉีกขาดเพิ่มขึ้น
- ให้แช่ฟันไว้ในน้ำนมจืด หรือน้ำเกลือล้างแผล หากหาไม่ได้ ให้เด็กอมฟันไว้ในกระพุ้งแก้ม หรือใต้ลิ้น หรือแช่ฟันไว้ในน้ำเปล่า อย่าปล่อยให้ฟันแห้ง แล้วรีบมาพบทันตแพทย์
- รีบมาพบทันตแพทย์ ภายใน 30 นาที หลังเกิดอุบัติเหตุฟันหลุด เพิ่มโอกาสในการรักษาฟัน
- หลังจากที่ฟันซี่ที่หลุดยึดติดกลับที่เดิมได้แล้ว จำเป็นต้องรักษาคลองรากฟันเพื่อให้ เส้นเลือดเส้นประสาทที่มาเลี้ยงตัวฟันคืนสภาพปกติ
การดูแลฟัน ควรเริ่มดูแลตั้งแต่ฟันน้ำนมเริ่มขึ้น หากเกิดอุบัติ หรือสังเกตเห็นฟันผุในเด็ก ควรพบทันตแพทย์ เพื่อให้เด็กๆ คุ้นเคยกับบรรยากาศในห้องทำฟัน และทันตแพทย์
เด็กที่ต้องถอนฟันก่อนระยะเวลาที่ฟันน้ำนมจะหลุด ต้องใช้เวลารอจนกว่าฟันแท้จะขึ้น นานกว่าเด็กทั่วไป เสี่ยงต่อฟันแท้ขึ้นผิดตำแหน่งตำให้เกิดฟันซ้อนเกได้ การดูแลฟันเด็กอย่างสม่ำเสมอ และรู้วิธีรับมือที่ถูกต้อง ช่วยให้เด็กๆ มีสุขภาพช่องปากที่สมบูรณ์ ฟันเรียงตัวสวยงาม

ทพ.ญ. ลีรวรรณ (หมอลี)



