Tips to know : ทำไมแปรงฟันทุกวัน ทำไมฟันผุ
แปรงฟันทุกวันเช้า-เย็นอย่างสม่ำเสมอ แต่เมื่อไปตรวจสุขภาพฟัน กลับพบว่ามีฟันผุ และต้องทำการรักษา เช่น อุดฟัน หรือวิธีอื่นๆ ตามความรุนแรงของฟันผุที่เกิดขึ้น ดังนั้น จึงเกิดข้อสงสัยว่า ทำไมแปรงฟันทุกวันแต่ฟันยังผุ
ฟันผุ เกิดจากเคลือบฟันถูกกรดที่แบคทีเรียสร้างขึ้นกัดกร่อน จนเกิดหลุมหรือรูบนผิวฟัน โดยจะเกิดขึ้นแบบเงียบๆ ไม่มีเจ็บ ไม่ปวดในช่วงแรก จึงไม่รู้ตัว หรือบางคนเห็นจุดดำบนผิวฟัน ก็ปล่อยทิ้งไว้ เนื่องจากไม่รู้สึกเจ็บหรือปวด จนทำให้ฟันผุลุกลาม สู่การรักษาที่ไม่ใช่แค่การอุดฟัน
ฟันผุได้แม้แปรงทุกวัน
การแปรงฟันเพียงอย่างเดียวทำความสะอาดฟันได้แค่ประมาณ 60% เท่านั้น ไม่สามารถทำความสะอาดซอกฟันให้สะอาดได้อย่างเพียงพอ ไหมขัดฟัน ช่วยทำความสะอาดในบริเวณซอกฟัน และพื้นที่ที่แปรงสีฟันเข้าไม่ถึง เพื่อลดเชื้อแบคทีเรียสะสมอยู่ในซอกฟัน
- การแปรงฟันทุกวันแต่ผิดวิธี ก็ส่งผลเสียให้กับฟันได้ เช่น แปรงแรงเกินไป แปรงไม่ทั่วถึง หรือแปรงไม่สะอาดพอ
- การทานยาบางชนิด เช่น ยาลดความดัน ยาแก้แพ้ หรือภาวะเครียดเรื้อรัง ส่งผลให้น้ำลายลดน้อยลง เมื่อปากแห้ง แบคทีเรียจะเพิ่มขึ้น การที่มีน้ำลายน้อยเกินไป ทำให้เศษอาหารหลงเหลือ และขาดตัวช่วยปรับสภาพช่องปากให้มีฤทธิ์เป็นกลาง
- กินอาหาร หรือเครื่องดื่มกรดบ่อยเกินไป เช่น น้ำอัดลม น้ำผลไม้ กาแฟ และน้ำสลัดที่มีส่วนผสมของน้ำส้มสายชู ล้วนมีความเป็นกรด ที่สามารถกัดกร่อนเคลือบฟันได้โดยตรง โดยไม่ต้องพึ่งแบคทีเรียเลย ดื่มน้ำส้มสายชูเพื่อสุขภาพทุกเช้า แต่ไม่บ้วนปาก ทำลายเคลือบฟันมากกว่าที่คิด
- หินปูนสะสม จากคราบจุลินทรีย์ (Plaque) ที่สะสมจนแข็งตัว กลายเป็นหินปูนที่แปรงไม่ออกอีกต่อไป หินปูน เต็มไปด้วยแบคทีเรีย และทำให้เหงือกอักเสบจนกลายเป็นโรคปริทันต์ที่ทำให้รากฟันเสียหายได้
- ฟันบางคนมีหลุมร่องฟันที่ลึก และซับซ้อน ทำให้เชื้อโรคเข้าไปสะสมได้ง่าย บางคนมีเคลือบฟันบางกว่าคนทั่วไป ตั้งแต่กำเนิด จึงควรดูแลเป็นพิเศษ
- ฟันผุในระยะแรก มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า ต้องอาศัยการตรวจด้วยอุปกรณ์ หรือเอ็กซเรย์
ฟันผุแบบไหนต้องรักษารากฟัน

การรักษารากฟัน เป็นวิธีที่ใช้รักษาเมื่อฟันผุลุกลามเข้าไปถึงโพรงประสาทฟันแล้ว เมื่อเนื้อเยื่อในของฟันอักเสบ ทันตแพทย์จะเอาเนื้อเยื่อในที่อักเสบออก ทำความสะอาดโพรงประสาทฟัน แล้วปิดด้วยวัสดุอุด ช่วยรักษาฟันที่ผุไว้ได้แทนที่จะต้องถอนฟัน
ฟันผุถึงโพรงประสาท เป็นแบบไหน
- ปวดฟันรุนแรง โดยเฉพาะเวลากลางคืน
- ปวด หรือเสียวฟันมาก เมื่อกินอาหารร้อน-เย็น
- หน้าบวม หรือมีหนองไหลจากฟันที่ติดเชื้อ หรือมีตุ่มขึ้นบนเหงือก
- เคาะฟันแล้วเจ็บ หรือ ฟันมีสีคล้ำผิดปกติ
การรักษารากฟัน คือ การกำจัดแบคทีเรีย และเนื้อเยื่อในบริเวณคลองรากฟัน ที่มีการอักเสบหรือติดเชื้อ ใส่ยาฆ่าเชื้อ อุดคลองรากฟัน และซ่อมฟันด้วยการอุดฟัน หรือ ครอบฟัน
รักษารากฟัน ราคาเท่าไหร่
ราคารักษารากฟันต่อซี่ ขึ้นอยู่กับตำแหน่งของฟันและความซับซ้อนของรากฟัน
- ฟันหน้า (1 คลองราก) ราคาประมาณ 3,000-7,000 บาท
- ฟันกรามน้อย (1-2 คลองราก) ราคาประมาณ 5,000-9,000 บาท
- ฟันกราม (3-4 คลองราก) ราคาประมาณ 10,000-14,000 บาท เพราะมีความซับซ้อนสูงสุดและต้องใช้ความชำนาญมากที่สุด
หลังรักษารากฟัน ฟันมักจะเปราะและแตกง่าย ควรทำครอบฟัน เพื่อป้องกันการแตกหัก และยืดอายุการใช้งาน (มีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม)
บางเคสฟันผุรุนแรงจนไม่สามารถเก็บรากเดิมไว้ได้ หรือเก็บไว้แล้วไม่คุ้ม หากไม่รักษารากฟัน ก็จำเป็นต้อง ถอนฟัน (การถอนฟันทำให้เกิดช่องว่าง นำไปสู่ปัญหาฟันซี่ข้างเคียงล้ม หรือฟันคู่สบย้อยลงมาได้ ควรใส่ฟันทดแทน)
การทำรากฟันเทียม (Dental Implant) ให้ความรู้สึก และใช้งานใกล้เคียงฟันจริงมากที่สุด

ทันตแพทย์จะทำการถอนฟันผุ รอให้กระดูกขากรรไกร และแผลหายสนิท (ประมาณ 3-6 เดือน) แล้วจึงทำการฝังรากฟันเทียม หลังจากฝังรากฟันเทียมแล้ว จะใช้เวลาอีกประมาณ 3-6 เดือน เพื่อให้กระดูกเข้ามายึดรากฟันเทียมก่อน แล้วค่อยติดครอบฟันเทียม
วิธีป้องกันไม่ให้ฟันผุ
- แปรงฟันด้วยแปรงขนนุ่ม เคลื่อนแบบวนเป็นวงกลม 2 นาทีต่อครั้ง เช้าและก่อนนอน การแปรงฟันก่อนนอนสำคัญที่สุด เพราะน้ำลายลดลงในเวลากลางคืน
- ใช้ไหมขัดฟัน เพื่อทำความสะอาดซอกฟัน เพิ่มน้ำยาบ้วนปากที่มีฟลูออไรด์ เสริมความแข็งแรงของเคลือบฟัน
- ลดความถี่ของการกินอาหารหวาน และเครื่องดื่มที่มีฤทธิ์เป็นกรดระหว่างมื้อ
- พบทันตแพทย์ เพื่อตรวจสุขภาพช่องปากเป็นประจำทุก 6 เดือน

ทพ.ญ. ลีรวรรณ (หมอลี)



