นอนกัดฟัน (Sleep Bruxism) ภัยร้ายที่ถูกมองข้าม
หลายคนตื่นขึ้นมาแล้วรู้สึกปวมกราม ปวดหัว อาการนี้ อาจเกิดจากการนอนกัดฟัน (Sleep Bruxism) ในขณะที่นอนหลับไปแล้ว ซึ่งเป็นอาการที่พบบ่อยในทุกเพศ ทุกวัย แม้จะรู้สึกปวดเพียงเล็กน้อยหลังตื่นนอน แต่รู้ไหมว่า ร่างกายกำลังส่งสัญญาณ ปัญหาสุขภาพที่มีโอกาสเกิดขึ้น เช่น ปวดข้อต่อกระดูกขากรรไกรและกล้ามเนื้อ หรือบริเวณหน้าใบหูหลังตื่นนอน
นอนกัดฟัน (Sleep Bruxism) ส่งผลให้การเคี้ยวอาหารผิดปกติ จากการเคี้ยวฟันแน่น ทำให้ฟันบน และฟันล่างถูซ้ำไปมา ผู้ที่นอนกัดฟัน อาจมีเคี้ยว หรือ ขบฟันแน่นกว่า 80 ถึง 100 ครั้งต่อคืน ส่งผลกระทบต่อขากรรไกร ทำให้ลักษณะการสบฟันผิดปกติได้
โดยมาก คนนอนกัดฟัน ไม่รู้ตัว
นอนกัดฟัน เกิดจากอะไร
- ความเครียดจากชีวิตประจำวัน ความก้าวร้าวอันเกิดจากนิสัย หรือสมาธิสั้น
- ฟันซ้อนเก
- การสูญเสียฟัน และไม่ได้ใส่ฟันปลอมทดแทน
- พฤติกรรมการสูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์ หรือคาเฟอีน
- ยารักษาโรคบางชนิด เช่น ยารักษาโรคซึมเศร้า และยารักษาอาการทางจิต
ปัญหาที่เกิดจากการนอนกัดฟัน
- ฟันสึก จากความเสียหายของฟัน บางรายฟันสึกลึกจนเห็นชั้นเนื้อฟันสีเหลืองเข้ม มีอาการเสียวฟัน เวลาที่ดื่มน้ำร้อน น้ำเย็น หรือของหวาน และหากปล่อยไว้ ฟันจะบิ่น แตก ร้าว สึกลึกทะลุโพรงประสาทฟัน
- โพรงประสาทฟันอักเสบ นำไปสู่การรักษารากฟัน ฟันร้าวจากการนอนกัดฟัน การเคี้ยวอาหารแรง เป็นสาเหตุให้เชื้อโรคแทรกเข้าไปในโพรงประสาทฟันได้
- กระดูกกรามเปลี่ยนรูป โครงสร้างใบหน้าเปลี่ยนแปลงจากการนอนกัดฟัน ทำให้กระดูกกรามขยายใหญ่เป็นปุ่มกระดูกนูน บางคนกล้ามเนื้อบริเวณแก้มทั้งสองข้างขยายใหญ่ ทำให้ใบหน้ากางออกเป็นเหลี่ยม และยังส่งผลให้รู้สึกปวด เมื่อยล้าบริเวณใบหน้า และข้อต่อขากรรไกร อ้าปากไม่ขึ้น เคี้ยวอาหารไม่ได้
- นอนหลับไม่สนิท ขณะกัดฟันร่างกายจะกระตุ้นสมองให้ตื่นตัวตลอดเวลา ทำให้นอนไม่เต็มที่ และส่งผลกระทบต่อ กล้ามเนื้อทางเดินหายใจ ทำให้ช่องทางเดินหายใจตีบแคบ ส่งผลให้นอนกรนได้
การนอนกัดฟัน นอกจากส่งผลกระทบต่อฟันแท้ ยังส่งผลกระทบต่อผู้ที่ทำรากฟันเทียมและวีเนียร์ ดังนั้น ควรแจ้งทันตแพทย์ หากมีประวัตินอนกัดฟัน ในการวางแผนการรักษา โดยทันตแพทย์ อาจให้ใส่ night gard เพื่อปกป้องไม่ให้รากฟันเทียม หรือวีเนียร์ได้รับความเสียหาย
นอนกัดฟัน แก้ยังไงดี
- เครื่องมือแก้ไขการสบฟัน หรือ Night Guard ใส่ขณะนอนหลับในการลดแรงกระแทก ไม่ให้ฟันบน และล่างเสียดสีกันโดยตรง
- การจัดฟัน กรณีที่นอนกัดฟันจากการสบฟันผิดปกติ การสบฟันที่ไม่สมดุล การจัดฟัน ช่วยปรับโครงสร้างฟัน และขากรรไกรให้ดีขึ้น
- ผ่อนคลาย ลดความเครียด ลดการดื่มเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ และบุหรี่
รู้สึกตึง ปวดกล้ามเนื้อหน้า กราม ข้อต่อขากรรไกรบริเวณหน้าหู ขยับข้อต่อขากรรไกรลำบาก ปวดศีรษะโดยไม่ทราบสาเหตุ ฟันสึกกร่อน เสียวฟัน หรือฟันมีรอยเส้นบางๆ นัดหมายแพทย์เพื่อทำการตรวจสุขภาพช่องปาก


ทพ.ญ. ลีรวรรณ (หมอลี)


