หลังทำรากฟันเทียม (dental implant) ต้องปรับพฤติกรรมอะไรบ้าง
หลังทำรากฟันเทียม หากดูแลตัวเองไม่เหมาะสม ทั้งการกินอาหาร การปรับพฤติกรรมในการลดความเสี่ยงการอักเสบ
การดูแลแผลผ่าตัดหลังทำรากฟันเทียม
- กัดผ้าก๊อซให้แน่นอย่างน้อย 1 ชั่วโมงหลังผ่าตัด เพื่อให้เลือดหยุด
- ประคบเย็น (ผ้าเย็นหรือถุงน้ำแข็งห่อผ้า) บริเวณแก้มด้านที่ผ่าตัด ครั้งละ 15–20 นาที สลับพักทุกชั่วโมง ใน 24–48 ชั่วโมงแรก เพื่อลดบวม
- ห้ามบ้วนปากแรง ๆ ใน 3 วันแรก เพราะแรงดูดและแรงดันอาจทำลิ่มเลือดหลุด
- บ้วนปากด้วยน้ำเกลืออุ่น (เกลือครึ่งช้อนชาในน้ำอุ่น 1 แก้ว) หลังอาหารทุกมื้อ ตั้งแต่วันที่ 2 เป็นต้นไป
หลังทำรากฟันเทียม พฤติกรรมไหนที่ควรหลีกเลี่ยง
- การสูบบุหรี่ เป็นพฤติกรรมหนึ่งที่ควรหลีกเลี่ยง เนื่องจากในนิโคติน จะทำให้หลอดเลือดหดตัว เลือดไหลเวียนไม่ดี ทำให้ขัดต่อออกซิเจน สารอาหารที่จำเป็นต่อการซ่อมแซมเนื้อเยื่อและการยึดติดของรากเทียม นอกจากนี้ บุหรี่ ยังยับยั้งการผลิตน้ำลาย ทำให้ปากแห้ง เพิ่มการสะสมของแบคทีเรียในช่องปาก และยังทำให้เนื้อเยื่อในช่องปากไหม้ได้ ซึ่งนั่น หมายความว่า การสูบบุหรี่จะเกิดผลกระทบโดยตรงต่อการยึดติดของรากฟันเทียม
- การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ส่งผลให้เลือดเหลวมากขึ้น จึงแข็งตัวได้ช้าลงและอาจมีเลือดออกหลังผ่าตัดมากกว่าปกติ ทำให้เพิ่มความเสี่ยงในการติดเชื้อและเนื้อเยื่อซ่อมแซมตัวเองได้ช้าลง
- นอนน้อย แต่นอนนะ แท้จริงแล้ว การนอนหลับพักผ่อนอย่างเพียงพอจะช่วยให้ร่างกายฟื้นตัวได้เร็ว ซ่อมแซมตัวเองได้ดีในช่วงเวลานั้น หากนอนน้อย พักผ่อนไม่เพียงพอ ก็มีโอกาสที่จะทำให้การผ่าตัด เนื้อเยื่อฟื้นตัวได้ช้าลงนั่นเอง
การนอนที่ถูกต้องหลังทำรากฟันเทียม
- ยกหัวสูงขึ้นเล็กน้อย ใช้หมอน 2 ใบหรือนอนในท่าศีรษะสูง 30–45 องศาในช่วง 2-3 วันแรก จะช่วยลดการไหลเวียนของเลือดมายังศีรษะ ลดอาการบวมและเลือดออกได้อย่างดี
- หลีกเลี่ยงการนอนทับด้านที่ผ่าตัด แรงกดจากหมอนอาจกดบริเวณแก้มและเพิ่มอาการบวม
- นอนหลับให้เพียงพอ อย่างน้อย 7–8 ชั่วโมงต่อคืน โดยเฉพาะในสัปดาห์แรกหลังผ่าตัด
- ระมัดระวังการนอนกัดฟัน ผู้ที่มีนิสัยนอนกัดฟัน ควรแจ้งทันตแพทย์ก่อนทำรากฟันเทียม เพราะแรงกัดที่เกิดขึ้นขณะหลับสามารถทำลาย Osseointegration และทำให้รากเทียมหลวมได้แม้หลังยึดติดสมบูรณ์แล้ว แนะนำให้ใส่ Night Guard ก่อนนอนทุกคืน
การทานยาหลังทำรากฟันเทียม
- ห้ามรับประทาน Aspirin ในช่วงฟื้นตัว1-2 วันแรก เพราะมีฤทธิ์ทำให้เลือดแข็งตัวช้าลง เพิ่มความเสี่ยงเลือดออก
- หากกำลังรับประทานยาอื่น ๆ ประจำ ให้แจ้งทันตแพทย์ทุกครั้ง บางชนิดอาจมีผลต่อการแข็งตัวของเลือดหรือขัดขวางการฟื้นตัว
7 พฤติกรรมทำลายรากฟันเทียมที่ต้องเลิก
- การใช้หลอดดูด แรงดูดจากหลอดสร้างแรงดันลบในช่องปาก ทำให้ลิ่มเลือดที่ปิดแผลหลุดออก เสี่ยงเลือดออกซ้ำและแผลหายช้า
- การใช้ไม้จิ้มฟัน ไม้จิ้มฟันอาจทิ่มและระคายเคืองบริเวณเนื้อเยื่ออ่อนรอบรากเทียม นำเชื้อแบคทีเรียเข้าสู่แผล ควรเปลี่ยนมาใช้ไหมขัดฟันหรือ Water Flosser แทน
- การใช้ลิ้นแตะหรือดุนบริเวณแผล การใช้ลิ้นแตะดูบริเวณที่เจ็บ นำแบคทีเรียจากลิ้นเข้าสู่แผล และกวนการสมานแผล
- การบ้วนน้ำหรือถ่มน้ำลายแรง ๆ แรงดันที่เกิดขึ้นอาจรบกวนลิ่มเลือดและแผลสด ควรปล่อยให้น้ำไหลออกจากปากเองโดยไม่ใช้แรง
- การสัมผัสแผลด้วยมือ มือมีแบคทีเรียจำนวนมากที่สามารถก่อการติดเชื้อ ห้ามใช้นิ้วจับหรือแคะบริเวณรากฟันเทียมโดยเด็ดขาด
- ไม่มาตามนัดในการติดตามผล Alpine Dental Clinic จะนัดตรวจที่ระยะ 1, 6, 12 เดือน และทุกปีหลังจากนั้น การขาดนัดอาจทำให้พลาดสัญญาณเตือนของปัญหาที่ควรรักษา แก้ไขได้ง่าย
- เลิกดูแลสุขภาพช่องปากหลังรากเทียมยึดติดแล้ว เมื่อรากเทียมยึดติดสมบูรณ์แล้ว ยังควรดูแลสุขภาพช่องปาก เพื่อป้องกันการเกิดโรคเหงือกอักเสบรอบรากเทียม ที่สามารถเกิดขึ้นได้ตลอดเวลา และเป็นสาเหตุที่ทำให้รากฟันเทียมล้มเหลว
คำถามที่พบบ่อย
ทำรากฟันเทียมแล้ว ยังต้องขูดหินปูนอยู่ไหม
ต้องขูดหินปูนเป็นประจำทุก 6 เดือน แต่ต้องใช้เครื่องมือพิเศษที่ไม่ทำลายผิวรากเทียม ควรแจ้งให้ทันตแพทย์ทุกคนทราบว่าคุณมีรากฟันเทียม
ผู้ที่เป็นเบาหวานต้องปรับพฤติกรรมพิเศษเพิ่มเติมไหม
ผู้ป่วยเบาหวานต้องควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดให้ดีเป็นพิเศษในช่วงฟื้นตัว เพราะน้ำตาลสูงทำให้แผลหายช้าและเพิ่มความเสี่ยงติดเชื้อ ควรแจ้งแพทย์ผู้ดูแลโรคเบาหวานให้ทราบก่อนและหลังทำรากฟันเทียม

ทพ.ญ. ลีรวรรณ (หมอลี)
ทันตแพทย์ Alpine Dental Clinic คุณหมอด้านรากฟันเทียม ใส่ฟัน วีเนียร์ ทันตแพทยศาสตร์บัณฑิต จากมหาวิทยาลัยมหิดล (เกียรตินิยมอันดับ 1 เหรียญทอง) ดูประวัติแพทย์

ทพ.ญ. ลีรวรรณ (หมอลี)
ทันตแพทย์ Alpine Dental Clinic คุณหมอด้านรากฟันเทียม ใส่ฟัน วีเนียร์ ทันตแพทยศาสตร์บัณฑิต จากมหาวิทยาลัยมหิดล (เกียรตินิยมอันดับ 1 เหรียญทอง) ดูประวัติแพทย์


