ทำวีเนียร์ (Veneer) ปีเดียว ทำไมแตก
ทำวีเนียร์ (veneer) เสร็จไม่กี่เดือน หรือแค่ปีเดียว แต่ทำไมวีเนียร์แตก บิ่น หรือหลุดออก 5-10% ของผู้ที่ทำวีเนียร์ เผชิญกับวีเนียร์แตกหรือหลุดภายใน 2 ปีแรก
การที่วีเนียร์แตกเร็วกว่าที่ควรจะเป็น เกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น
ทันตแพทย์ที่อาจทำผิดขั้นตอน รวมทั้งการดูแลตัวเองไม่ถูกวิธี

สาเหตุที่ทำให้วีเนียร์แตกในเวลาไม่ถึงปี
ทันตแพทย์ ประสบการณ์น้อย หรือเตรียมฟันไม่เหมาะสม เช่น การเจียฟันมากเกินไป หรือน้อยเกินไป
- เจียฟันมากเกินไป ลึกเกิน 0.7 มม. (ความหนาปกติของวีเนียร์) อาจทำให้ฟันอ่อนแอ เสี่ยงต่อการแตก
- เจียฟันน้อยเกินไป ทำวีเนียร์จะดูหนา มีขอบยื่น ส่งผลกระทบต่อเหงือกให้อักเสบง่าย และวีเนียร์อาจหลุดได้ง่าย เนื่องจากพื้นที่ติดไม่เพียงพอ
- ขอบฟันไม่เรียบหรือมีมุมคม ส่งผลให้วีเนียร์แตกง่าย
ทันตแพทย์ประสบการณ์จะใช้เครื่องมือวัดความลึกของการเจียฟัน (Depth Gauge) และตรวจสอบด้วยแว่นขยาย เพื่อให้แน่ใจว่าขอบเรียบและความลึกเหมาะสม
การติดวีเนียร์ไม่ถูกต้อง ควบคุมความชื้นไม่ดี
ขณะติดวีเนียร์ ไม่ควรมีความชื้นในช่องปาก เช่น น้ำลาย เลือด เข้ามาปนเปื้อน เพราะจะทำให้กาวติดไม่แน่น ดังนั้น ทันตแพทย์ต้องใช้แผ่นยางกันน้ำลาย หรือ Cotton เพื่อป้องกัน
กาวที่มีคุณภาพต่ำ หรือหมดอายุ ทำให้การยึดเกาะไม่แน่น
ควรใช้ Resin Cement คุณภาพสูง เช่น 3M RelyX Veneer Cement หรือ Ivoclar Variolink
ระยะเวลาในการการฉายแสงไม่เพียงพอ
กาวในการยึดติดวีเนียร์กับฟัน ต้องถูกฉายแสง LED หรือ UV อย่างเพียงพอ อย่างน้อย 40 วินาที หากน้อยกว่านี้กาวจะไม่แข็งตัวเต็มที่และมีโอกาสหลุดออกได้
ทำความสะอาดไม่เพียงพอ
ทำให้หลงเหลือคราบกาวรอบขอบฟัน ทำให้เหงือกอักเสบ และสร้างแรงกดผิดปกติที่ทำให้วีเนียร์แตกได้
ความหนาของวีเนียร์ไม่เหมาะสม
วีเนียร์บางเกินไปหรือหนาเกินไป
- บางเกินไป (<0.3 มม.) แตกง่าย โดยเฉพาะบริเวณขอบ
- หนาเกินไป (>0.7 มม.) สร้างแรงกดมากเกินไป อาจทำให้วีเนียร์แตก หรือฟันข้างๆ รับแรงกระแทกมาก
ระดับความหนาที่เหมาะสม
- 0.5-0.7 มม. สำหรับ Porcelain Veneer
- 0.3-0.5 มม. สำหรับ No-Prep Veneer
วีเนียร์ที่ไม่สอดคล้องกับการสบฟัน
- หากฟันบนยื่นมาทับฟันล่างมาก วีเนียร์จะรับแรงกระแทกมากกว่าปกติ
- หากฟันบนและล่างสบกันชนขอบ วีเนียร์จะแตกง่าย
- วีเนียร์ที่ยื่นออกมามากเกินไปจากฟันจริง จะมีจุดแรงผิดปกติ
ทันตแพทย์ต้องประเมินการสบฟันก่อนทำวีเนียร์
หากมีปัญหาการสบฟันรุนแรง ทันตแพทย์จะแนะนำให้จัดฟันก่อน
พฤติกรรมการรับประทานอาหาร การบดเคี้ยว หรือกัดฟัน
- นอนกัดฟัน สร้างแรงกด 200-300 psi มากกว่าการเคี้ยวปกติ (70-150 psi) ถึง 2-3 เท่า วีเนียร์ไม่สามารถทนแรงนี้ได้นานๆ ได้
- การกัดฟันแน่นขณะตื่นหรือเครียด สร้างแรงกดต่อเนื่องทำให้วีเนียร์แตกทีละน้อย
หากพบอาการเหล่านี้
- ตื่นนอนแล้วปวดขากรรไกรหรือศีรษะ
- คู่นอนบอกว่าได้ยินเสียงฟันกัดกรอด
- ฟันสึกผิดปกติหรือแบนเกินไป
อาจบ่งบอกว่า คุณมีพฤติกรรมกัดฟัน และนอนกัดฟัน ดังนั้น ควรสวม Night Guard (แผ่นกันฟัน) ทุกคืน เพื่อป้องกันวีเนียร์แตก
การกัดของแข็ง น้ำแข็ง ลูกอม กระดูก ถั่วเปลือกแข็ง ใช้ฟันเปิดฝาขวด ฉีกถุง หรือกัดเล็บ
กินอาหารแข็งมากๆ เช่น เนื้อย่างติดกระดูก กุ้งแห้งเปลือกแข็ง 25% ของการแตกของวีเนียร์มาจากการกัดของแข็ง
ทำความสะอาดผิดวิธี
- แปรงฟันแรงเกินไปทำให้ขอบวีเนียร์บิ่น หรือเหงือกถอย วีเนียร์หลวม ควรใช้แปรงขนอ่อนและแปรงเบาๆ
- ไม่ใช้ไหมขัดฟัน ทำให้อาหารที่ติดบริเวณขอบวีเนียร์ หากไม่ทำความสะอาดจะทำให้เหงือกอักเสบ เหงือกร่น และวีเนียร์หลุดได้
การบริโภคอาหารและเครื่องดื่มที่เป็นกรด
กรดทำให้ขอบวีเนียร์อ่อนแอ และกัดกร่อนกาวที่ติดวีเนียร์ เช่น น้ำอัดลม น้ำผลไม้ เครื่องดื่มกีฬา (pH 2-4) ไวน์ขาว เบียร์ ผลไม้รสเปรี้ยว อย่าง มะนาว ส้ม
หลังจากดื่มหรือกินอาหารเปรี้ยว ให้บ้วนปากด้วยน้ำเปล่า รอ 30 นาทีค่อยแปรงฟัน (การแปรงทันทีจะขัดเคลือบฟันและขอบวีเนียร์ที่อ่อนตัวจากกรด)
สาเหตุจากคุณภาพวัสดุวีเนียร์ไม่มีคุณภาพ

- Porcelain ที่ไม่มีคุณภาพมาตรฐาน จะมีความแข็งแรงต่ำ แตกง่าย ดังนั้น ก่อนทำวีเนียร์ควรเช็คให้ชัวร์ว่าทันตแพทย์เลือกใช้ Porcelain จากแบรนด์ที่มีชื่อเสียง เช่น IPS e.max (Ivoclar), Empress (Ivoclar) หรือ Cercon (Dentsply)
- วีเนียร์คอมโพสิตคุณภาพต่ำ ทำให้วีเนียร์เปลี่ยนสี และแตกได้ง่ายกว่า Porcelain มาก
สัญญาณเตือนว่าวีเนียร์กำลังจะแตก
- มีเสียงเคาะหรือดังผิดปกติ โดยเฉพาะเมื่อแตะหรือเคาะวีเนียร์ จะได้ยินเสียง
- วีเนียร์หลวม มีอาหารหรือความชื้นอาจซึมเข้าไป
- ขอบวีเนียร์เปลี่ยนสี เห็นเป็นเส้นสีน้ำตาลหรือดำบริเวณขอบวีเนียร์ อาจแสดงว่ากาวอาจหลุด มีฟันผุใต้วีเนียร์
- เหงือกอักเสบบ่อย โดยเฉพาะบริเวณวีเนียร์
- มองเห็นรอยร้าวเล็กๆ ควรซ่อมทันที
วีเนียร์แตก ควรทำอย่างไร
- เก็บชิ้นส่วนที่แตก แล้วนำไปให้ทันตแพทย์ทำการตรวจสอบ ภายใน 1-2 วัน เพื่อป้องกันฟันที่เจียระไนไว้เสียหาย
- หลีกเลี่ยงการเคี้ยวด้านที่แตก และกินอาหารอ่อนๆ
- ระวังขอบที่คม อาจบาดลิ้นหรือแก้ม
วีเนียร์ที่แตกภายในปีแรก มักมาจากสาเหตุที่สามารถป้องกันได้ การเข้าใจสาเหตุช่วยให้คุณตัดสินใจเลือกทันตแพทย์ และดูแลตัวเองหลังทำวีเนียร์อย่างเหมาะสม เพียงเท่านี้ ก็ช่วยให้วีเนียร์อยู่ได้นานตามที่ควรจะเป็น หากวีเนียร์ของคุณแตกหรือมีสัญญาณผิดปกติ อย่ารอช้า พบทันตแพทย์โดยเร็วเพื่อประเมินและแก้ไข
Alpine Dental Clinic ดูแลทุกขั้นตอนโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

ทพ.ญ. ลีรวรรณ (หมอลี)



